Brandnetel
Urtica dioica
Nagekeken door de redactie
Alle 7 onderdelen van deze pagina zijn door een redacteur nagelopen en juist bevonden.
Foto: FrankH
Foto's van plukkers
Jonge toppen in het voorjaar; na een maaibeurt komt er in de zomer een tweede ronde.
De plant waar iedereen mee begint, omdat hij overal staat en er geen giftige plant is die op hem lijkt. Wat er nog het meest op lijkt is de witte dovenetel, en die is onschuldig; hij mist alleen de brandharen. Hitte of kneuzen haalt de brand er volledig uit.
Herkennen
- Vierkante stengel van 30 tot 130 cm, duidelijk te voelen tussen duim en wijsvinger, met korte zijtakjes in de bladoksels.
- Bladeren staan tegenover elkaar, zijn donkergroen, 5 tot 10 cm, langwerpig tot eirond, grof en ondiep gezaagd, met een hartvormige voet.
- Brandharen op de stengel en op de onderkant van het blad. Dit is het beslissende kenmerk: geen brandharen betekent geen brandnetel maar bijvoorbeeld een dovenetel.
- Brandnetel is tweehuizig, dus je ziet per plant maar een van beide bloeiwijzen: mannelijke planten met lange, katjesachtige hangende pluimen, vrouwelijke met kleine kluwens in de bladoksels die later gaan hangen. Juni tot november.
- De kleine brandnetel wordt hooguit 50 cm, is eenjarig en brandt vaak feller. Ook eetbaar.
Van oudsher gebruikt
- Brandnetelthee wordt van oudsher gedronken als versterkende voorjaarskuur en als vochtafdrijvend kruid.
- Het blad is van nature rijk aan ijzer, vitamine C en mineralen.
- In de volksgeneeskunde wordt de plant al eeuwen gebruikt, onder meer bij gewrichtsklachten, en de wortel bij plasklachten. Dat is overgeleverd gebruik en geen bewezen behandeling.
- Drink genoeg als je brandnetel als kuur gebruikt, want het werkt vochtafdrijvend. Heb je gezondheidsklachten, ga dan naar je huisarts en niet naar een berm.
Geen medisch advies. Wat hier staat is hoe mensen deze plant vroeger gebruikten. Dat het al lang zo gaat, betekent niet dat het werkt: het is nooit als medicijn onderzocht. Heb je klachten of gebruik je medicijnen? Overleg dan met je huisarts of apotheek.
In de buurt te vinden
Op de grote kaart →Openbare plekken van Brandnetel, met jouw omgeving in beeld. Tik een pin voor details.
Kaart wordt geladen…
Regels en respect
- Knip de toppen af in plaats van de plant uit te trekken, dan loopt hij weer uit.
- Laat een flink deel staan: dagpauwoog en atalanta leggen hun eitjes uitsluitend op brandnetel.
- Graaf je de wortel uit, dan haal je de hele plant weg. Doe dat hooguit bij een enkele plant en nooit in een klein bestand.
Meer lezen en bronnen
- Wilde planten in Nederland en Belgie: grote brandnetel
- Wilde planten in Nederland en Belgie: witte dovenetel
- Wikipedia: grote brandnetel
- hetkanWEL: 10 tips, dit kan je allemaal met brandnetels doen
Deze gids helpt bij herkennen, maar vervangt geen gids van vlees en bloed. Twijfel je ook maar een beetje? Niet eten.
Veelgestelde vragen over brandnetel
- Wanneer kun je brandnetel plukken?
- Brandnetel is in Nederland te plukken in maart tot en met september. Jonge toppen in het voorjaar; na een maaibeurt komt er in de zomer een tweede ronde. Het weer van dat jaar schuift dat een paar weken op, dus kijk naar de plant en niet naar de kalender.
- Wat kun je van brandnetel eten?
- Van brandnetel eet je de bladeren en de noten of zaden.
- Hoe herken je brandnetel?
- Vierkante stengel van 30 tot 130 cm, duidelijk te voelen tussen duim en wijsvinger, met korte zijtakjes in de bladoksels. Bladeren staan tegenover elkaar, zijn donkergroen, 5 tot 10 cm, langwerpig tot eirond, grof en ondiep gezaagd, met een hartvormige voet. De volledige kenmerken staan hierboven onder Herkennen; de Latijnse naam is Urtica dioica.
- Is brandnetel giftig?
- Brandnetel is eetbaar, maar er zijn voorwaarden. EET BRANDNETEL NOOIT RAUW van de plant. Koken, blancheren of drogen is geen smaakkwestie maar een voorwaarde. Houd je aan wat er onder Let op staat.
- Waar kun je brandnetel vinden?
- Op de kaart van Pluknet staan de plekken die plukkers hebben gedeeld. Wat er bij jou in de buurt staat zie je door de kaart op je eigen omgeving te openen.
- Wat kun je maken van brandnetel?
- Blancheer 30 seconden of giet er kokend water over: de brand is dan weg. Doe dat NIET als je ze wilt drogen, want vochtige netels drogen slecht. Soep of stamppot van de geblancheerde blaadjes. In de Wildplukkeuken staan de recepten met de hoeveelheden erbij.
- Mag je brandnetel plukken?