Paardenbloem
Taraxacum officinale
Nagekeken door de redactie
Alle 7 onderdelen van deze pagina zijn door een redacteur nagelopen en juist bevonden.
Foto: Sebastian Stabinger, CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons
Jong blad is het minst bitter in het vroege voorjaar; bloemen van april tot juni.
De plant die iedereen kent, en die van wortel tot bloem eetbaar is. Jong blad in de salade, bloemen tot siroop, geroosterde wortel als koffievervanger. Een ding om te weten: in het voorjaar pluk je blad uit een rozet, en in dezelfde bermen staat dan het eerstejaars rozet van jakobskruiskruid, dat giftig is. Breek daarom altijd een blad: paardenbloem geeft wit melksap.
Herkennen
- Rozet van langwerpige tot lijnlancetvormige bladeren, recht uit de grond, gelobd tot veerdelig of getand. De plant wordt 10 tot 60 cm hoog.
- BREEK EEN BLAD OF STEEL: er komt wit melksap uit. De hele plant heeft dat. Komt er geen melksap, laat het dan staan.
- Holle, ONVERTAKTE, bladloze bloemsteel met precies EEN bloemhoofd. Zie je stengelbladen, vertakking of meerdere hoofdjes bij elkaar, dan is het geen paardenbloem.
- Een felgeel bloemhoofd van 3 tot 6 cm met honderden lintbloemen, later een pluizenbol.
- Grasvelden, bermen en gazons, op droge tot natte grond, vrijwel overal in het land.
Van oudsher gebruikt
- De bitterstoffen in blad en wortel worden traditioneel gebruikt om de spijsvertering te ondersteunen.
- Het blad staat van oudsher bekend als vochtafdrijvend (de Franse naam ‘pissenlit’ verwijst daarnaar).
Geen medisch advies. Wat hier staat is hoe mensen deze plant vroeger gebruikten. Dat het al lang zo gaat, betekent niet dat het werkt: het is nooit als medicijn onderzocht. Heb je klachten of gebruik je medicijnen? Overleg dan met je huisarts of apotheek.
In de buurt te vinden
Op de grote kaart →Openbare plekken van Paardenbloem, met jouw omgeving in beeld. Tik een pin voor details.
Kaart wordt geladen…
Regels en respect
- Paardenbloemen zijn een vroege nectarbron voor bijen; laat een deel bloeien.
- Steek je de wortel, vul het gat dan netjes weer aan.
Meer lezen en bronnen
- Wilde planten in Nederland en Belgie: paardenbloem
- Flora van Nederland: paardenbloem
- Verspreidingsatlas FLORON: Taraxacum officinale
- Wilde planten in Nederland en Belgie: jakobskruiskruid
- Wikipedia: jakobskruiskruid
- De Paardendrogist: hoe herken je jakobskruiskruid
Deze gids helpt bij herkennen, maar vervangt geen gids van vlees en bloed. Twijfel je ook maar een beetje? Niet eten.
Veelgestelde vragen over paardenbloem
- Wanneer kun je paardenbloem plukken?
- Paardenbloem is in Nederland te plukken in maart tot en met juni. Jong blad is het minst bitter in het vroege voorjaar; bloemen van april tot juni. Het weer van dat jaar schuift dat een paar weken op, dus kijk naar de plant en niet naar de kalender.
- Wat kun je van paardenbloem eten?
- Van paardenbloem eet je de bladeren, de bloemen en de wortel.
- Hoe herken je paardenbloem?
- Rozet van langwerpige tot lijnlancetvormige bladeren, recht uit de grond, gelobd tot veerdelig of getand. De plant wordt 10 tot 60 cm hoog. BREEK EEN BLAD OF STEEL: er komt wit melksap uit. De hele plant heeft dat. Komt er geen melksap, laat het dan staan. De volledige kenmerken staan hierboven onder Herkennen; de Latijnse naam is Taraxacum officinale.
- Waarmee kun je paardenbloem verwarren?
- Paardenbloem lijkt op jakobskruiskruid (eerstejaars rozet). Jakobskruiskruid is een algemene plant van dezelfde bermen, graslanden en zandpaden. In het eerste jaar staat hij als bladrozet op de grond en bloeit hij niet: het gele bloemscherm waaraan iedereen hem kent verschijnt pas vanaf juni, in het tweede jaar. Precies in maart tot juni, als jij blad plukt, is dat rozet dus alleen aan het blad te herkennen. Beide rozetten zijn veerdelig en liggen plat op de grond. Wat het verschil hard maakt is het melksap: paardenbloem geeft bij breken wit melksap, en dat is een positieve test die altijd werkt. De tabel hierboven zet de kenmerken naast elkaar; twijfel je, laat hem dan staan.
- Is paardenbloem giftig?
- Paardenbloem is eetbaar, maar er zijn voorwaarden. Breek altijd eerst een blad. Alleen wit melksap betekent paardenbloem. Het eerstejaars rozet van jakobskruiskruid staat in dezelfde bermen en graslanden, bloeit pas vanaf juni en is dus in het voorjaar niet aan de bloem te herkennen. Alle soorten van dat geslacht zijn giftig en de alkaloiden stapelen zich op in de lever. Het risico zit vooral in de verwarring: paardenbloem lijkt op jakobskruiskruid (eerstejaars rozet). Zie de tabel hierboven.