Vlierbloesem
Sambucus nigra
Opgesteld met AI, nog niet nagekeken
De teksten in deze gids worden door een taalmodel opgesteld en daarna per onderdeel door de redactie nagekeken. Bij deze soort is dat nog niet gebeurd.
Wat nog niet is nagekeken kan fouten bevatten. Leg er een tweede bron naast voordat je iets eet, en loop de dubbelgangers na bij de plant zelf.
Foto: H. Zell, CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons
Twee weken bloei per struik. Pluk op een droge, zonnige ochtend, dan is de geur het sterkst.
Grote roomwitte schermen met een zoete, muskusachtige geur. Van dezelfde struik komen in september de zwarte bessen, die altijd verhit moeten worden.
Herkennen
- Houtige struik of klein boompje van 3 tot 6 meter, vaak met meerdere stammen en gebogen takken. Houtig en meerjarig: dat scheidt hem meteen van kruidvlier.
- Tegenoverstaande, geveerde bladeren met meestal vijf tot zeven langwerpig-eironde, fijn getande deelblaadjes van 5 tot 10 cm.
- Vlakke, schermvormige pluimen van 10 tot 24 cm met witte, stervormige, geurende bloempjes met vijf kroonbladen.
- Breek een jonge tak: er zit zacht, witachtig merg in.
- Bloei mei tot en met juli; in Nederland pluk je de schermen vooral in mei en juni. Kruidvlier bloeit pas in juli en augustus, dus in de plukmaanden kun je de twee bloeiwijzen niet naast elkaar krijgen.
Van oudsher gebruikt
- Vlierbloesemdrank wordt van oudsher gebruikt bij een opkomende verkoudheid, om het zweten te bevorderen.
- De bloesem is een klassiek huismiddel als warme thee in het koude seizoen.
Geen medisch advies. Wat hier staat is hoe mensen deze plant vroeger gebruikten. Dat het al lang zo gaat, betekent niet dat het werkt: het is nooit als medicijn onderzocht. Heb je klachten of gebruik je medicijnen? Overleg dan met je huisarts of apotheek.
In de buurt te vinden
Op de grote kaart →Openbare plekken van Vlierbloesem, met jouw omgeving in beeld. Tik een pin voor details.
Kaart wordt geladen…
Regels en respect
- Knip hele schermen met een schaar en laat er ruim de helft hangen: zonder bloesem geen bessen voor de vogels.
- Pluk van verschillende struiken in plaats van één struik kaal te knippen.
Meer lezen en bronnen
- Wilde planten in Nederland en Belgie: gewone vlier
- Wilde planten in Nederland en Belgie: kruidvlier
- Wikipedia: kruidvlier
- Wikipedia (en): Sambucus ebulus
Deze gids helpt bij herkennen, maar vervangt geen gids van vlees en bloed. Twijfel je ook maar een beetje? Niet eten.
Veelgestelde vragen over vlierbloesem
- Wanneer kun je vlierbloesem plukken?
- Vlierbloesem is in Nederland te plukken in mei en juni. Twee weken bloei per struik. Pluk op een droge, zonnige ochtend, dan is de geur het sterkst. Het weer van dat jaar schuift dat een paar weken op, dus kijk naar de plant en niet naar de kalender.
- Wat kun je van vlierbloesem eten?
- Van vlierbloesem eet je de bloemen en de vruchten.
- Hoe herken je vlierbloesem?
- Houtige struik of klein boompje van 3 tot 6 meter, vaak met meerdere stammen en gebogen takken. Houtig en meerjarig: dat scheidt hem meteen van kruidvlier. Tegenoverstaande, geveerde bladeren met meestal vijf tot zeven langwerpig-eironde, fijn getande deelblaadjes van 5 tot 10 cm. De volledige kenmerken staan hierboven onder Herkennen; de Latijnse naam is Sambucus nigra.
- Waarmee kun je vlierbloesem verwarren?
- Vlierbloesem lijkt op kruidvlier. Kruidvlier groeit op vergelijkbare plekken en heeft schermen die er van een afstand hetzelfde uitzien. Twee dingen verraden hem meteen: hij is geen struik maar een kruid dat elk najaar afsterft, en hij bloeit pas in juli en augustus, dus na de plukmaanden van de vlierbloesem. De tabel hierboven zet de kenmerken naast elkaar; twijfel je, laat hem dan staan.
- Is vlierbloesem giftig?
- Vlierbloesem is eetbaar, maar er zijn voorwaarden. Eet geen blad, stengel of groene delen van de vlier. Het risico zit vooral in de verwarring: vlierbloesem lijkt op kruidvlier. Zie de tabel hierboven.
- Waar kun je vlierbloesem vinden?
- Op de kaart van Pluknet staan de plekken die plukkers hebben gedeeld. Wat er bij jou in de buurt staat zie je door de kaart op je eigen omgeving te openen.