Aardpeer
Helianthus tuberosus
Opgesteld met AI, nog niet nagekeken
De teksten in deze gids worden door een taalmodel opgesteld en daarna per onderdeel door de redactie nagekeken. Bij deze soort is dat nog niet gebeurd.
Wat nog niet is nagekeken kan fouten bevatten. Leg er een tweede bron naast voordat je iets eet, en loop de dubbelgangers na bij de plant zelf.
Foto: Luigi Chiesa, CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons
De knollen graaf je op in de late herfst en winter, na de eerste vorst, als het loof is afgestorven.
De aardpeer of topinamboer is een forse Amerikaanse zonnebloem die in Nederland is ingeburgerd en zich sterk uitbreidt langs oevers en op braakland. Onder de grond zitten knobbelige knollen met een zoetige, nootachtige smaak, een prima wintergroente. Omdat je ze blind uitgraaft als het loof al weg is, geldt hier een harde regel: graaf alleen waar je de plant hebt zien staan, en snijd elke knol open voor je hem meeneemt.
Herkennen
- Zeer hoge plant van 120 tot 240 cm met een rechtopstaande, RUW BEHAARDE stengel die bovenaan vertakt. Groeit in dichte plekken bij elkaar.
- Bladeren eirond en grof getand, versmald in een gevleugelde bladsteel, meestal tegenover elkaar staand. Ook de bladeren voelen ruw aan.
- Gele zonnebloemhoofdjes van 4 tot 8 cm, solitair of in kleine groepjes, van september tot november. Fors dus, geen klein bloempje.
- Onder de grond witte tot rozerode, knobbelige, zeer onregelmatig gevormde knollen. Doorgesneden zijn ze MASSIEF: geen holtes, geen dwarsschotten.
- Groeit op zonnige, open, vochtige, voedselrijke grond: braakland, ruderale terreinen, dijken en rivieroevers.
- In december tot februari staat er alleen een dode, ruw behaarde stengel van meer dan twee meter. In oktober en november bloeit hij nog: gebruik die maanden om de plek te vinden en te markeren.
In de buurt te vinden
Op de grote kaart →Openbare plekken van Aardpeer, met jouw omgeving in beeld. Tik een pin voor details.
Kaart wordt geladen…
Regels en respect
- Aardpeer is een ingeburgerde, invasieve exoot die zich sterk uitbreidt. Graven mag royaal; de plant komt makkelijk terug.
- Sleep geen knollen of knolstukjes naar andere plekken: elk stukje groeit uit tot een nieuwe plant.
- Maak het gat weer dicht en beschadig de oever niet.
Meer lezen en bronnen
Veelgestelde vragen over aardpeer
- Wanneer kun je aardpeer plukken?
- Aardpeer is in Nederland te plukken in januari, februari, oktober, november en december. De knollen graaf je op in de late herfst en winter, na de eerste vorst, als het loof is afgestorven. Het weer van dat jaar schuift dat een paar weken op, dus kijk naar de plant en niet naar de kalender.
- Wat kun je van aardpeer eten?
- Van aardpeer eet je de wortel.
- Hoe herken je aardpeer?
- Zeer hoge plant van 120 tot 240 cm met een rechtopstaande, RUW BEHAARDE stengel die bovenaan vertakt. Groeit in dichte plekken bij elkaar. Bladeren eirond en grof getand, versmald in een gevleugelde bladsteel, meestal tegenover elkaar staand. Ook de bladeren voelen ruw aan. De volledige kenmerken staan hierboven onder Herkennen; de Latijnse naam is Helianthus tuberosus.
- Waarmee kun je aardpeer verwarren?
- Aardpeer lijkt op waterscheerling. Bij aardpeer haal je in de winter iets uit de grond wat je niet hebt zien groeien, en dat gebeurt onder andere langs oevers. Daar staat ook waterscheerling, met een dikke, vlezige wortelstok die voor een eetbare knol kan doorgaan. Een gedocumenteerde verwisseling van deze twee is niet bekend; de oogstmethode maakt de fout wel mogelijk. Twee checks sluiten hem uit: graaf alleen waar je de plant hebt zien staan, en snijd elke knol in de lengte door. De tabel hierboven zet de kenmerken naast elkaar; twijfel je, laat hem dan staan.
- Is aardpeer giftig?
- Aardpeer is eetbaar, maar er zijn voorwaarden. Graaf alleen waar je de plant zelf hebt zien staan of waar je de dode, ruw behaarde stengels van meer dan twee meter nog kunt aanwijzen. Je oogst na de vorst, als er bovengronds niets meer staat, dus markeer de plek in de bloei (september tot november). Blind wroeten in een oever is geen oogsten. Het risico zit vooral in de verwarring: aardpeer lijkt op waterscheerling. Zie de tabel hierboven.