Wilde cichorei
Cichorium intybus
Opgesteld met AI, nog niet nagekeken
De teksten in deze gids worden door een taalmodel opgesteld en daarna per onderdeel door de redactie nagekeken. Bij deze soort is dat nog niet gebeurd.
Wat nog niet is nagekeken kan fouten bevatten. Leg er een tweede bron naast voordat je iets eet, en loop de dubbelgangers na bij de plant zelf.
Foto: Norbert Nagel, Mörfelden-Walldorf, Duitsland, CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons
De hemelsblauwe bloemen zie je in de zomer langs de weg; de jonge blaadjes pluk je in het voorjaar, de wortel graaf je in het najaar.
De heldere lichtblauwe bloem die overal langs zomerse wegbermen staat en die in de loop van de dag alweer dichtgaat. Verrassend: dit is de wilde voorouder van witlof en andijvie. De jonge blaadjes zijn bitter maar eetbaar en van de geroosterde penwortel maak je een cafeinevrije koffie. Belangrijk: alles draait om die blauwe bloem. Zonder bloem is de rozet niet te onderscheiden van paardenbloem en van het giftige jakobskruiskruid.
Herkennen
- Lichtblauwe (zelden roze of witte) bloemhoofdjes van 2,5 tot 4,5 cm die alleen uit getande lintbloemen bestaan, in lange, ijle schijnaren langs de stengel. Ze gaan 's ochtends open en sluiten in de loop van de dag. Bloei juni tot en met augustus, soms tot in oktober. DIT is het enige echte bewijs.
- Stugge, rechtopstaande, geribde of gegroefde, vertakte stengel van 50 tot 140 cm, dofgroen en meestal ruw behaard; de plant voelt bijna houterig aan.
- Stengel en blad bevatten wit melksap.
- Rozetbladeren langwerpig, bochtig veervormig gespleten en aan de voet steelachtig versmald; ze lijken sterk op die van paardenbloem. Stengelbladen langwerpig, minder ingesneden en zittend, met een stengelomvattende voet.
- Diepe penwortel. Dit is het deel dat je in het najaar graaft.
In de buurt te vinden
Op de grote kaart →Openbare plekken van Wilde cichorei, met jouw omgeving in beeld. Tik een pin voor details.
Kaart wordt geladen…
Regels en respect
- Snijd jonge blaadjes of graaf hooguit een enkele wortel; laat de meeste bloemen staan voor de bijen.
- Vraag toestemming op particulier terrein.
Meer lezen en bronnen
- Wilde planten in Nederland en Belgie: wilde cichorei
- Wikipedia: wilde cichorei
- Wilde planten in Nederland en Belgie: jakobskruiskruid
Deze gids helpt bij herkennen, maar vervangt geen gids van vlees en bloed. Twijfel je ook maar een beetje? Niet eten.
Veelgestelde vragen over wilde cichorei
- Wanneer kun je wilde cichorei plukken?
- Wilde cichorei is in Nederland te plukken in juni tot en met september. De hemelsblauwe bloemen zie je in de zomer langs de weg; de jonge blaadjes pluk je in het voorjaar, de wortel graaf je in het najaar. Het weer van dat jaar schuift dat een paar weken op, dus kijk naar de plant en niet naar de kalender.
- Wat kun je van wilde cichorei eten?
- Van wilde cichorei eet je de bladeren, de wortel en de bloemen.
- Hoe herken je wilde cichorei?
- Lichtblauwe (zelden roze of witte) bloemhoofdjes van 2,5 tot 4,5 cm die alleen uit getande lintbloemen bestaan, in lange, ijle schijnaren langs de stengel. Ze gaan 's ochtends open en sluiten in de loop van de dag. Bloei juni tot en met augustus, soms tot in oktober. DIT is het enige echte bewijs. Stugge, rechtopstaande, geribde of gegroefde, vertakte stengel van 50 tot 140 cm, dofgroen en meestal ruw behaard; de plant voelt bijna houterig aan. De volledige kenmerken staan hierboven onder Herkennen; de Latijnse naam is Cichorium intybus.
- Waarmee kun je wilde cichorei verwarren?
- Wilde cichorei lijkt op jakobskruiskruid (eerstejaarsrozet). Zolang de blauwe bloem er niet is, is wilde cichorei gewoon een bermrozet. Jakobskruiskruid maakt in zijn eerste jaar ook zo een rozet, op precies dezelfde bermen, dijken en graslanden, en het is giftig voor de lever. Daarom geldt: eerst de bloem zien, dan pas oogsten. De tabel hierboven zet de kenmerken naast elkaar; twijfel je, laat hem dan staan.
- Is wilde cichorei giftig?
- Wilde cichorei is eetbaar, maar er zijn voorwaarden. BEPAAL ALTIJD EERST DE BLAUWE BLOEM. Zonder bloem is de rozet van wilde cichorei niet te onderscheiden van de rozet van paardenbloem en van de eerstejaarsrozet van jakobskruiskruid, die op precies dezelfde bermen en dijken staat en giftig is: die stoffen stapelen zich op en tasten de lever aan. Het risico zit vooral in de verwarring: wilde cichorei lijkt op jakobskruiskruid (eerstejaarsrozet). Zie de tabel hierboven.