Rozenbottel
Rosa canina
Opgesteld met AI, nog niet nagekeken
De teksten in deze gids worden door een taalmodel opgesteld en daarna per onderdeel door de redactie nagekeken. Bij deze soort is dat nog niet gebeurd.
Wat nog niet is nagekeken kan fouten bevatten. Leg er een tweede bron naast voordat je iets eet, en loop de dubbelgangers na bij de plant zelf.
Foto: T. Kebert, CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons
Na de eerste nachtvorst worden de bottels zachter en zoeter.
De oranjerode vruchten van de hondsroos, die tot diep in de winter aan de struik blijven hangen. Ze zitten vol vitamine C. Veel werk om schoon te maken, en precies daarom plukt bijna niemand ze: het pluis rond de pitten is hetzelfde spul waar jeukpoeder van wordt gemaakt.
Herkennen
- Struik van 1 tot 3 meter met meestal boogvormige takken en brede, HAAKVORMIG GEKROMDE stekels.
- Blad met vijf tot zeven gezaagde deelblaadjes. Wrijf eraan: hondsroosblad geeft geen geur af. Ruikt het naar appel, dan heb je de zeldzamere egelantier, en die bottels zijn net zo goed eetbaar.
- Eenvoudige zachtroze tot witte bloemen van 4 tot 6 cm met vijf kroonbladen die duidelijk langer zijn dan de kelkbladen, in juni en juli.
- Flesvormige tot ovale, oranjerode bottels van 1,5 tot 2 cm, glad en zonder klieren, met een klein kroontje van kelkresten aan de punt.
- Groeit op zonnige tot half beschaduwde plaatsen in heggen, struwelen, bosranden en duinen. Algemeen in heel Nederland.
Van oudsher gebruikt
- Rozenbottels zijn rijk aan vitamine C en bevatten daarnaast vitamine A, B1, B2 en E. Ze worden van oudsher als thee of moes gebruikt voor de weerstand.
- Rozenbottelpoeder wordt in de handel aangeboden als supplement bij gewrichtsklachten.
Geen medisch advies. Wat hier staat is hoe mensen deze plant vroeger gebruikten. Dat het al lang zo gaat, betekent niet dat het werkt: het is nooit als medicijn onderzocht. Heb je klachten of gebruik je medicijnen? Overleg dan met je huisarts of apotheek.
In de buurt te vinden
Op de grote kaart →Openbare plekken van Rozenbottel, met jouw omgeving in beeld. Tik een pin voor details.
Kaart wordt geladen…
Regels en respect
- Laat ruim de helft hangen: bottels zijn wintervoer voor lijsters en merels.
- Knip met een schaar, dan beschadig je de struik niet.
Meer lezen en bronnen
- Wilde planten in Nederland en Belgie: hondsroos
- Flora van Nederland: hondsroos
- Wikipedia: rozenbottel
- Wikipedia: wilde kardinaalsmuts
Deze gids helpt bij herkennen, maar vervangt geen gids van vlees en bloed. Twijfel je ook maar een beetje? Niet eten.
Veelgestelde vragen over rozenbottel
- Wanneer kun je rozenbottel plukken?
- Rozenbottel is in Nederland te plukken in september tot en met november. Na de eerste nachtvorst worden de bottels zachter en zoeter. Het weer van dat jaar schuift dat een paar weken op, dus kijk naar de plant en niet naar de kalender.
- Wat kun je van rozenbottel eten?
- Van rozenbottel eet je de vruchten.
- Hoe herken je rozenbottel?
- Struik van 1 tot 3 meter met meestal boogvormige takken en brede, HAAKVORMIG GEKROMDE stekels. Blad met vijf tot zeven gezaagde deelblaadjes. Wrijf eraan: hondsroosblad geeft geen geur af. Ruikt het naar appel, dan heb je de zeldzamere egelantier, en die bottels zijn net zo goed eetbaar. De volledige kenmerken staan hierboven onder Herkennen; de Latijnse naam is Rosa canina.
- Is rozenbottel giftig?
- Rozenbottel is eetbaar, maar er zijn voorwaarden. Het harige pluis rond de pitten is het spul waar jeukpoeder van wordt gemaakt. Draag handschoenen bij het schoonmaken en zeef zorgvuldig, of haal pitjes en pluis er volledig uit. Krab niet als het jeukt: dan wrijf je de haartjes verder in je huid en wordt het erger. Houd je aan wat er onder Let op staat.
- Waar kun je rozenbottel vinden?
- Op de kaart van Pluknet staan de plekken die plukkers hebben gedeeld. Wat er bij jou in de buurt staat zie je door de kaart op je eigen omgeving te openen.
- Wat kun je maken van rozenbottel?
- Bottelsoep of siroop, kook de bottels en zeef alles door een fijne doek. Gedroogd en gemalen als thee. In de Wildplukkeuken staan de recepten met de hoeveelheden erbij.