Bijvoet
Artemisia vulgaris
Opgesteld met AI, nog niet nagekeken
De teksten in deze gids worden door een taalmodel opgesteld en daarna per onderdeel door de redactie nagekeken. Bij deze soort is dat nog niet gebeurd.
Wat nog niet is nagekeken kan fouten bevatten. Leg er een tweede bron naast voordat je iets eet, en loop de dubbelgangers na bij de plant zelf.
Foto: FrankH
Foto's van plukkers
Jonge scheuten en blad zijn in april en mei het mildst; de bloemknoppen en toppen worden eind zomer (augustus, september) geoogst als kruiderij.
Iedereen kent bijvoet van wegbermen, braakliggende grond en spoordijken, maar weinigen weten dat het een oud keukenkruid is. De naam verwijst naar het gebruik bij vet vlees: de aromatisch bittere blaadjes maken gans, eend of varkensvlees lichter verteerbaar. Gebruik het als kruiderij, met mate, niet als groente in bulk. En draai altijd even een blad om: de witte onderkant is wat bijvoet onderscheidt van het giftige jakobskruiskruid dat in dezelfde bermen staat.
Herkennen
- Stevige, rechtopstaande plant van 60 tot 120 cm, met een gegroefde, sterk vertakte stengel die vaak rood- of paarsachtig is aangelopen.
- Blad een- tot tweevoudig veerdelig met lancetvormige slippen van ongeveer 0,5 cm breed. De bovenkant is donkergroen en vrijwel kaal, de ONDERKANT is witviltig behaard. Dat kleurverschil tussen boven en onder is het enige kenmerk dat het hele plukseizoen werkt.
- Zwak kruidige, iets bittere geur als je een blad wrijft. Bijvoet is maar licht aromatisch, dus ruik je een sterke geur, kijk dan nog eens goed: dan heb je waarschijnlijk een andere plant te pakken.
- Kleine, eivormige, ongesteelde bloemhoofdjes van 3 tot 4 mm in pluimen, eerst gelig en later roodbruin. Ze hebben GEEN witte of gele lintbloemen. De bloei begint pas in juli: in april en mei moet je het volledig van het blad hebben.
Van oudsher gebruikt
- De bitterstoffen worden van oudsher gebruikt om de spijsvertering te ondersteunen, bijvoorbeeld als bittere thee na een zware maaltijd.
Geen medisch advies. Wat hier staat is hoe mensen deze plant vroeger gebruikten. Dat het al lang zo gaat, betekent niet dat het werkt: het is nooit als medicijn onderzocht. Heb je klachten of gebruik je medicijnen? Overleg dan met je huisarts of apotheek.
In de buurt te vinden
Op de grote kaart →Openbare plekken van Bijvoet, met jouw omgeving in beeld. Tik een pin voor details.
Kaart wordt geladen…
Regels en respect
- Bijvoet is een zeer algemeen onkruid; je mag er royaal van plukken.
- De plant groeit graag langs drukke wegen en op verstoorde grond. Pluk niet vlak langs verkeer of op bespoten plekken, en was goed.
Meer lezen en bronnen
- Wilde planten in Nederland en Belgie: bijvoet
- Wikipedia: bijvoet
- Wikipedia (Engels): Artemisia vulgaris
- Wilde planten in Nederland en Belgie: jakobskruiskruid
Deze gids helpt bij herkennen, maar vervangt geen gids van vlees en bloed. Twijfel je ook maar een beetje? Niet eten.
Veelgestelde vragen over bijvoet
- Wanneer kun je bijvoet plukken?
- Bijvoet is in Nederland te plukken in april tot en met september. Jonge scheuten en blad zijn in april en mei het mildst; de bloemknoppen en toppen worden eind zomer (augustus, september) geoogst als kruiderij. Het weer van dat jaar schuift dat een paar weken op, dus kijk naar de plant en niet naar de kalender.
- Wat kun je van bijvoet eten?
- Van bijvoet eet je de bladeren en de bloemen.
- Hoe herken je bijvoet?
- Stevige, rechtopstaande plant van 60 tot 120 cm, met een gegroefde, sterk vertakte stengel die vaak rood- of paarsachtig is aangelopen. Blad een- tot tweevoudig veerdelig met lancetvormige slippen van ongeveer 0,5 cm breed. De bovenkant is donkergroen en vrijwel kaal, de ONDERKANT is witviltig behaard. Dat kleurverschil tussen boven en onder is het enige kenmerk dat het hele plukseizoen werkt. De volledige kenmerken staan hierboven onder Herkennen; de Latijnse naam is Artemisia vulgaris.
- Waarmee kun je bijvoet verwarren?
- Bijvoet lijkt op jakobskruiskruid. Bijvoet en jakobskruiskruid staan op dezelfde bermen, dijken en braakliggende grond, zijn allebei algemeen en hebben allebei diep ingesneden, veerdelig blad. Het onderscheid is met een halve seconde te maken: draai het blad om. Bijvoet is van onderen witviltig, jakobskruiskruid is aan beide kanten groen. Neem die moeite wel elke keer, want de gifstoffen in kruiskruiden hopen zich op in de lever. De tabel hierboven zet de kenmerken naast elkaar; twijfel je, laat hem dan staan.
- Is bijvoet giftig?
- Bijvoet is eetbaar, maar er zijn voorwaarden. Draai een blad om voordat je plukt. Jakobskruiskruid staat op dezelfde bermen en dijken, is even algemeen en heeft ook diep ingesneden veerdelig blad, maar is aan beide kanten groen. Alle kruiskruiden zijn giftig, en de pyrrolizidine-alkaloiden erin stapelen zich op in de lever: ook kleine hoeveelheden die je vaker gebruikt tellen mee. Het risico zit vooral in de verwarring: bijvoet lijkt op jakobskruiskruid. Zie de tabel hierboven.