Wilde peen
Daucus carota
Opgesteld met AI, nog niet nagekeken
De teksten in deze gids worden door een taalmodel opgesteld en daarna per onderdeel door de redactie nagekeken. Bij deze soort is dat nog niet gebeurd.
Wat nog niet is nagekeken kan fouten bevatten. Leg er een tweede bron naast voordat je iets eet, en loop de dubbelgangers na bij de plant zelf.
Foto: Forest and Kim Starr, CC BY 3.0 us via Wikimedia Commons
Bloei juni-september (platte witte schermen); zaad in de nazomer. De witte penwortel is er in het eerste jaar, in het najaar.
Wilde peen is de wilde voorouder van onze wortel: fijn blad, een plat wit bloemscherm en een witte, aromatische penwortel. Alle delen zijn eetbaar en de gekneusde plant ruikt duidelijk naar wortel. Maar let op: dit is een schermbloemige, en die familie kent enkele dodelijk giftige dubbelgangers. Pluk deze soort alleen als je hem 100% zeker herkent.
Herkennen
- Tweejarig: het EERSTE jaar alleen een rozet van fijn, twee- tot drievoudig geveerd, peterselieachtig blad. Pas het tweede jaar komt er een stengel met een scherm.
- Ruw borstelig behaard over blad, bladsteel EN stengel. De harige benen zijn het sleutelkenmerk, en het werkt ook al op een rozet.
- De stengel is geribd, groen, zonder vlekken, en op doorsnede GEVULD, niet hol.
- Gekneusd ruikt de hele plant duidelijk naar wortel.
- Plat wit of licht roze bloemscherm, vaak met precies in het hart een enkel donkerpaars tot zwartrood bloempje. Juni tot september en soms tot in de herfst, op een plant van 30 tot 90 cm.
- Onder het hele scherm zitten grote, veervormig gedeelde schutbladen met lange slippen.
- In de vrucht sluit het scherm zich tot een komvormig vogelnestje.
- Witte, vertakte, weinig vlezige penwortel die naar wortel ruikt. Droge graslanden, bermen, dijken en duinen.
In de buurt te vinden
Op de grote kaart →Openbare plekken van Wilde peen, met jouw omgeving in beeld. Tik een pin voor details.
Kaart wordt geladen…
Regels en respect
- Pluk met mate en laat bloemen staan voor insecten.
- Een wortel graven mag alleen op eigen terrein of met toestemming; vul het gat weer.
Meer lezen en bronnen
- Flora van Nederland: peen
- Wikipedia: wilde peen
- Wilde planten in Nederland en Belgie: gevlekte scheerling
- Wilde planten in Nederland en Belgie: hondspeterselie
- Huidarts.com over fytofotodermatitis
Deze gids helpt bij herkennen, maar vervangt geen gids van vlees en bloed. Twijfel je ook maar een beetje? Niet eten.
Veelgestelde vragen over wilde peen
- Wanneer kun je wilde peen plukken?
- Wilde peen is in Nederland te plukken in juni tot en met oktober. Bloei juni-september (platte witte schermen); zaad in de nazomer. De witte penwortel is er in het eerste jaar, in het najaar. Het weer van dat jaar schuift dat een paar weken op, dus kijk naar de plant en niet naar de kalender.
- Wat kun je van wilde peen eten?
- Van wilde peen eet je de wortel, de bladeren, de bloemen en de noten of zaden.
- Hoe herken je wilde peen?
- Tweejarig: het EERSTE jaar alleen een rozet van fijn, twee- tot drievoudig geveerd, peterselieachtig blad. Pas het tweede jaar komt er een stengel met een scherm. Ruw borstelig behaard over blad, bladsteel EN stengel. De harige benen zijn het sleutelkenmerk, en het werkt ook al op een rozet. De volledige kenmerken staan hierboven onder Herkennen; de Latijnse naam is Daucus carota.
- Waarmee kun je wilde peen verwarren?
- Wilde peen lijkt op gevlekte scheerling en hondspeterselie. Wilde peen is een schermbloemige met dodelijk giftige dubbelgangers. Belangrijk: de wortel graaf je bij een eerstejaars rozet, en dan bestaan het scherm, het donkere hartbloempje en het vogelnestje nog niet. Gebruik in dat stadium de bovenste rij: wilde peen is overal ruw borstelig behaard, de twee giftige soorten zijn volledig kaal. Controleer altijd meerdere kenmerken tegelijk en pluk bij de minste twijfel niet. De tabel hierboven zet de kenmerken naast elkaar; twijfel je, laat hem dan staan.
- Is wilde peen giftig?
- Wilde peen is eetbaar, maar er zijn voorwaarden. Schermbloemige met dodelijke dubbelgangers. Pluk uitsluitend bij 100 procent zekerheid. Het risico zit vooral in de verwarring: wilde peen lijkt op gevlekte scheerling en hondspeterselie. Zie de tabel hierboven.
- Waar kun je wilde peen vinden?