Mispel
Mespilus germanica
Opgesteld met AI, nog niet nagekeken
De teksten in deze gids worden door een taalmodel opgesteld en daarna per onderdeel door de redactie nagekeken. Bij deze soort is dat nog niet gebeurd.
Wat nog niet is nagekeken kan fouten bevatten. Leg er een tweede bron naast voordat je iets eet, en loop de dubbelgangers na bij de plant zelf.
Foto: Andrew Dunn (Solipsist), CC BY-SA 2.0 via Wikimedia Commons
Plukken vanaf oktober–november; pas eetbaar na het 'bletten' (zacht en bruin, na de eerste vorst).
De mispel is een oude fruitsoort met een merkwaardige bruine vrucht die eruitziet alsof hij van onderen openstaat. Vers is hij keihard en wrang; pas na 'bletten', zacht en bruin worden na de eerste vorst, wordt hij zoet en eetbaar.
Herkennen
- Kromme struik of klein boompje van 1,5 tot 6 meter, vaak breder dan hoog. Wilde vormen hebben bedoornde, behaarde twijgen, kweekvormen meestal niet.
- Blad langwerpig tot omgekeerd eirond, 5 tot 12 cm, donkergroen, gaafrandig of alleen aan de top fijn gezaagd, met een zacht viltige onderkant; in de herfst rood.
- Grote, alleenstaande witte tot lichtroze bloemen van 3 tot 4 cm in mei, soms juni, met vijf kroonbladen en vijf lange, smalle kelkslippen. Dat is opvallend laat voor fruit.
- De vrucht is onmiskenbaar: afgeplat bolvormig of peervormig, bruinachtig, 2 tot 3,5 cm bij wilde vormen en tot 8 cm bij kweekvormen, met een brede open kroon van blijvende kelkbladen, alsof hij van onderen openstaat.
- Vijf harde steenkernen in de vrucht.
- Lichte loofbossen, bosranden en heggen op vochtige, matig voedselrijke, kalkarme of neutrale grond. Archeofyt, in Nederland vrij zeldzaam en vooral te vinden in Twente, de Achterhoek, het oostelijk rivierengebied en Zuid-Limburg.
In de buurt te vinden
Op de grote kaart →Openbare plekken van Mispel, met jouw omgeving in beeld. Tik een pin voor details.
Kaart wordt geladen…
In de openbare ruimte staan 159 bomen van deze soort die we uit een gemeentelijk register kennen. Ze staan als vierkantjes op de kaart.
Regels en respect
- Pluk met mate; laat vruchten hangen voor vogels en andere dieren.
- Vraag toestemming bij bomen op particulier terrein of in oude boomgaarden. De soort is hier vrij zeldzaam.
Meer lezen en bronnen
Deze gids helpt bij herkennen, maar vervangt geen gids van vlees en bloed. Twijfel je ook maar een beetje? Niet eten.
Veelgestelde vragen over mispel
- Wanneer kun je mispel plukken?
- Mispel is in Nederland te plukken in oktober en november. Plukken vanaf oktober–november; pas eetbaar na het 'bletten' (zacht en bruin, na de eerste vorst). Het weer van dat jaar schuift dat een paar weken op, dus kijk naar de plant en niet naar de kalender.
- Wat kun je van mispel eten?
- Van mispel eet je de vruchten.
- Hoe herken je mispel?
- Kromme struik of klein boompje van 1,5 tot 6 meter, vaak breder dan hoog. Wilde vormen hebben bedoornde, behaarde twijgen, kweekvormen meestal niet. Blad langwerpig tot omgekeerd eirond, 5 tot 12 cm, donkergroen, gaafrandig of alleen aan de top fijn gezaagd, met een zacht viltige onderkant; in de herfst rood. De volledige kenmerken staan hierboven onder Herkennen; de Latijnse naam is Mespilus germanica.
- Is mispel giftig?
- Mispel is eetbaar, maar er zijn voorwaarden. Harde, onrijpe vruchten zijn oneetbaar wrang. Eet ze pas als ze na het bletten zacht en donkerbruin zijn en de schil is gaan rimpelen. Houd je aan wat er onder Let op staat.
- Waar kun je mispel vinden?
- Op de kaart van Pluknet staan 159 openbare bomen van de soort mispel uit gemeentelijke bomenregisters, waarvan 77 in Amsterdam. Daarnaast staan er plekken op die plukkers zelf hebben gedeeld.
- Wat kun je maken van mispel?
- Rijp en zacht: het vruchtvlees uit de schil zuigen en de pitten uitspugen. Of verwerken tot gelei, jam, moes of likeur. In de Wildplukkeuken staan de recepten met de hoeveelheden erbij.
- Mag je mispel plukken?
- Pluk met mate; laat vruchten hangen voor vogels en andere dieren. Dat hangt niet van de plant af maar van de grond. Plukken zonder toestemming van de eigenaar mag in beginsel niet, ook niet in een park of een berm. Staatsbosbeheer gedoogt kleine hoeveelheden voor eigen gebruik, Natuurmonumenten verbiedt het, en sommige gemeenten verbieden het in hun APV.