Melganzenvoet
Chenopodium album
Opgesteld met AI, nog niet nagekeken
De teksten in deze gids worden door een taalmodel opgesteld en daarna per onderdeel door de redactie nagekeken. Bij deze soort is dat nog niet gebeurd.
Wat nog niet is nagekeken kan fouten bevatten. Leg er een tweede bron naast voordat je iets eet, en loop de dubbelgangers na bij de plant zelf.
Foto: Rasbak, CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons
Jonge toppen en blad van het late voorjaar tot in de nazomer; na de bloei worden de zaden (najaar) bruikbaar als graan.
Melganzenvoet is de wilde voorouder van spinazie en quinoa en groeit royaal op omgewerkte grond, in moestuinen en op akkerranden. De jonge toppen smaken mild, net als spinazie. Herkenbaar aan het melige, witpoederige waas op de groeitoppen. Let op: op precies dezelfde omgewerkte, stikstofrijke grond staan zwarte nachtschade en doornappel, allebei giftig en allebei zonder dat meelwaas.
Herkennen
- Eenjarige plant van 15 tot 120 cm, soms tot 200 cm, met rechtopstaande, gegroefde, sterk vertakte stengels die vaak rood aangelopen zijn.
- MEELWAAS: een witgrijs, poederig laagje op de groeitoppen en aan de onderkant van jonge blaadjes, dat je met je vinger kunt afwrijven. Dit is de check. Zwarte nachtschade en doornappel hebben het niet.
- Blad zeer veranderlijk: de onderste driehoekig tot ruitvormig en sterk bochtig getand, ongeveer 3 tot 7 cm lang en 3 tot 6 cm breed; de bovenste langwerpig tot lancetvormig met een gave rand.
- Onopvallende, wittig groene bloemkluwens in lange, smalle of wijd vertakte pluimen, van juli tot en met november. In de eerste plukmaanden mei en juni is er nog geen bloeiwijze: dan beslissen het meelwaas en de bladvorm.
- Zaden 1 tot 1,8 mm, glad, zwart of bruin; een plant maakt er tienduizenden.
In de buurt te vinden
Op de grote kaart →Openbare plekken van Melganzenvoet, met jouw omgeving in beeld. Tik een pin voor details.
Kaart wordt geladen…
Regels en respect
- Pluk alleen de toppen, dan loopt de plant opnieuw uit.
- Laat een deel bloeien en zaad zetten voor vogels en volgend jaar.
- Vraag toestemming op akkers en in moestuinen.
Meer lezen en bronnen
- Wilde planten in Nederland en Belgie: melganzenvoet
- Wikipedia (en): Chenopodium album
- Wilde planten in Nederland en Belgie: zwarte nachtschade
- Wilde planten in Nederland en Belgie: doornappel
- Voedingscentrum: nitraat
Deze gids helpt bij herkennen, maar vervangt geen gids van vlees en bloed. Twijfel je ook maar een beetje? Niet eten.
Veelgestelde vragen over melganzenvoet
- Wanneer kun je melganzenvoet plukken?
- Melganzenvoet is in Nederland te plukken in mei tot en met september. Jonge toppen en blad van het late voorjaar tot in de nazomer; na de bloei worden de zaden (najaar) bruikbaar als graan. Het weer van dat jaar schuift dat een paar weken op, dus kijk naar de plant en niet naar de kalender.
- Wat kun je van melganzenvoet eten?
- Van melganzenvoet eet je de bladeren en de noten of zaden.
- Hoe herken je melganzenvoet?
- Eenjarige plant van 15 tot 120 cm, soms tot 200 cm, met rechtopstaande, gegroefde, sterk vertakte stengels die vaak rood aangelopen zijn. MEELWAAS: een witgrijs, poederig laagje op de groeitoppen en aan de onderkant van jonge blaadjes, dat je met je vinger kunt afwrijven. Dit is de check. Zwarte nachtschade en doornappel hebben het niet. De volledige kenmerken staan hierboven onder Herkennen; de Latijnse naam is Chenopodium album.
- Waarmee kun je melganzenvoet verwarren?
- Melganzenvoet lijkt op zwarte nachtschade en doornappel. Deze drie staan op dezelfde grond: zonnig, open, omgewerkt en zeer voedselrijk. Moestuinen, akkerranden, bouwplekken. Alle drie hebben ze grof bochtig getand blad en alle drie staan ze er in dezelfde maanden. Als je in mei of juni jong blad plukt, is er nog geen bloem of vrucht om op af te gaan. Wrijf daarom altijd eerst over de groeitop: het witte, afwrijfbare meelwaas hebben de andere twee niet. De tabel hierboven zet de kenmerken naast elkaar; twijfel je, laat hem dan staan.
- Is melganzenvoet giftig?
- Melganzenvoet is eetbaar, maar er zijn voorwaarden. Wrijf over de groeitop. Zit er geen wit, afwrijfbaar meelwaas op, laat de plant dan staan. Op dezelfde grond staan zwarte nachtschade (vrijwel kale bladeren, zwart verkleurende stengels, giftige bessen) en doornappel. Het risico zit vooral in de verwarring: melganzenvoet lijkt op zwarte nachtschade en doornappel. Zie de tabel hierboven.