Grote weegbree
Plantago major
Opgesteld met AI, nog niet nagekeken
De teksten in deze gids worden door een taalmodel opgesteld en daarna per onderdeel door de redactie nagekeken. Bij deze soort is dat nog niet gebeurd.
Wat nog niet is nagekeken kan fouten bevatten. Leg er een tweede bron naast voordat je iets eet, en loop de dubbelgangers na bij de plant zelf.
Foto: NY State IPM Program at Cornell University, CC BY 2.0 via Wikimedia Commons
Foto's van plukkers
Jonge blaadjes zijn het malst in het voorjaar; naarmate het seizoen vordert worden ze taaier en vezeliger. Zaadaren rijpen in de nazomer.
Grote weegbree groeit precies daar waar mensen lopen: op paden, gazons en tussen tegels. Het jonge blad is een milde bladgroente, de zaden zijn een soort mini-graan, en geplet blad is een klassiek pleistertje bij insectenbeten. Je oogst een bladrozet, en dat is het stadium waarin ook het zeer giftige vingerhoedskruid staat. Kijk daarom altijd naar de nerven: die van weegbree lopen boogvormig evenwijdig en lopen door tot in de bladsteel.
Herkennen
- Rozet van brede, eironde tot bijna cirkelronde bladeren, vlak op de grond, meestal kaal en met een afgeronde top. Ze kunnen sterk in grootte verschillen, van een paar centimeter tot 25 cm.
- Meestal vijf tot negen (soms drie) duidelijke nerven die boogvormig evenwijdig van de bladvoet naar de punt lopen en daar weer samenkomen. Ze zijn onderling netvormig verbonden. Evenwijdige nerven zijn zeldzaam bij kruiden en dit is het beste kenmerk van de plant.
- De nerven zetten zich voort IN DE BLADSTEEL: die is tamelijk lang en sterk geribd. Scheur je een blad voorzichtig, dan blijven de vaatbundels als taaie draadjes hangen.
- Lange, dunne, rolronde groenbruine bloemaar (kaarsje) van 10 tot 15 cm met heel kleine bloemen dicht opeen en witachtige helmdraden. Bloeit van mei tot in november.
- Groeit op open, vochtige, zeer voedselrijke, omgewerkte of betreden grond: langs en op paden en wegen, in gazons, tussen stoeptegels en op parkeerplaatsen. Uitgesproken tredplant.
Van oudsher gebruikt
- Blad wordt van oudsher gebruikt als thee of siroop bij keelpijn en prikkelhoest.
- Een gekneusd blad is een klassiek veldmiddel op een insectenbeet of schaafwondje.
Geen medisch advies. Wat hier staat is hoe mensen deze plant vroeger gebruikten. Dat het al lang zo gaat, betekent niet dat het werkt: het is nooit als medicijn onderzocht. Heb je klachten of gebruik je medicijnen? Overleg dan met je huisarts of apotheek.
In de buurt te vinden
Op de grote kaart →Openbare plekken van Grote weegbree, met jouw omgeving in beeld. Tik een pin voor details.
Kaart wordt geladen…
Regels en respect
- Pluk verspreid enkele blaadjes per rozet, dan blijft de plant leven.
- Laat zaadaren deels staan voor vogels (o.a. vinken) en hergroei.
- Kies schone plukplekken weg van paden met veel verkeer of honden.
Meer lezen en bronnen
- Wilde planten in Nederland en Belgie: grote weegbree
- Flora van Nederland: grote weegbree
- Wikipedia: grote weegbree
- Naturalis Natuurwijzer: weegbree, zaden op reis
- Wilde planten in Nederland en Belgie: vingerhoedskruid
Deze gids helpt bij herkennen, maar vervangt geen gids van vlees en bloed. Twijfel je ook maar een beetje? Niet eten.
Veelgestelde vragen over grote weegbree
- Wanneer kun je grote weegbree plukken?
- Grote weegbree is in Nederland te plukken in april tot en met september. Jonge blaadjes zijn het malst in het voorjaar; naarmate het seizoen vordert worden ze taaier en vezeliger. Zaadaren rijpen in de nazomer. Het weer van dat jaar schuift dat een paar weken op, dus kijk naar de plant en niet naar de kalender.
- Wat kun je van grote weegbree eten?
- Van grote weegbree eet je de bladeren, de noten of zaden en de bloemen.
- Hoe herken je grote weegbree?
- Rozet van brede, eironde tot bijna cirkelronde bladeren, vlak op de grond, meestal kaal en met een afgeronde top. Ze kunnen sterk in grootte verschillen, van een paar centimeter tot 25 cm. Meestal vijf tot negen (soms drie) duidelijke nerven die boogvormig evenwijdig van de bladvoet naar de punt lopen en daar weer samenkomen. Ze zijn onderling netvormig verbonden. Evenwijdige nerven zijn zeldzaam bij kruiden en dit is het beste kenmerk van de plant. De volledige kenmerken staan hierboven onder Herkennen; de Latijnse naam is Plantago major.
- Waarmee kun je grote weegbree verwarren?
- Grote weegbree lijkt op vingerhoedskruid. Bij weegbree oogst je een bladrozet, en dat is precies het stadium waarin vingerhoedskruid zijn eerste jaar doorbrengt: een rozet van langwerpige, gesteelde, gekartelde bladen zonder bloem. Beide planten zijn in Nederland algemeen en horen zelfs in dezelfde familie. Laat de nerven beslissen, en voel aan de onderkant van het blad. De tabel hierboven zet de kenmerken naast elkaar; twijfel je, laat hem dan staan.
- Is grote weegbree giftig?
- Grote weegbree is eetbaar, maar er zijn voorwaarden. Kijk altijd naar de nerven voordat je een rozet plukt. Vingerhoedskruid staat in zijn eerste jaar eveneens als een rozet van langwerpige, gesteelde, gekartelde bladen en is in Nederland algemeen. Het blad daarvan is NETNERVIG en van onderen grijsharig, en het is zeer giftig: digitaline kan in te hoge dosis tot hartverlamming leiden. Het risico zit vooral in de verwarring: grote weegbree lijkt op vingerhoedskruid. Zie de tabel hierboven.