Grote lisdodde
Typha latifolia
1 van de 6 onderdelen nagekeken
De teksten in deze gids worden door een taalmodel opgesteld en daarna per onderdeel door de redactie nagekeken. Bij deze soort zijn 1 van de 6 onderdelen af.
Wat nog niet is nagekeken kan fouten bevatten. Leg er een tweede bron naast voordat je iets eet, en loop de dubbelgangers na bij de plant zelf.
Foto: FrankH
Foto's van plukkers
Jonge scheuten in het voorjaar; de wortelstok het hele jaar, het zetmeelrijkst in de winter.
De grote lisdodde met zijn bruine sigaren staat in sloten, plassen en rietkragen. De jonge scheuten (kozakkenasperge) en de zetmeelrijke wortelstok zijn eetbaar. Let op: je oogst in het voorjaar, en dan heeft nog geen van de planten aan de slootkant een bloem. Het blad moet het dus doen. Naast de lisdodde staan daar de giftige gele lis en de aromatische kalmoes, allebei met zwaardvormig blad.
Herkennen
- Hoge plant van 100 tot 250 cm met zeer lange, bandvormige, VLAKKE bladeren van 1 tot 2 cm breed, grijsgroen tot blauwgroen. Het blad heeft GEEN verdikte, verhoogde middennerf; gele lis heeft die juist wel.
- Wrijf een blad kapot en ruik. Lisdodde ruikt nergens naar. Ruik je een zoete, aromatische geur, dan heb je kalmoes.
- De bekende bruine, fluweelachtige sigaar in juni en juli: de vrouwelijke aar is 10 tot 20 cm lang en 1,5 tot 3 cm breed, met de strokleurige mannelijke aar er direct boven, zonder tussenruimte. In april en mei is die sigaar er nog niet.
- Groeit in en langs voedselrijk, stilstaand of langzaam stromend water: sloten, poelen, plassen en rietkragen.
- Verspreidt zich via dikke, kruipende wortelstokken. Inheems en algemeen.
In de buurt te vinden
Op de grote kaart →Openbare plekken van Grote lisdodde, met jouw omgeving in beeld. Tik een pin voor details.
Kaart wordt geladen…
Regels en respect
- Algemeen in natte natuur; pluk met mate en verstoor rietkragen (vogelbroedplekken) niet.
Meer lezen en bronnen
- Wilde planten in Nederland en Belgie: grote lisdodde
- Wikipedia: grote lisdodde
- Wilde planten in Nederland en Belgie: gele lis
- Wilde planten in Nederland en Belgie: kalmoes
Deze gids helpt bij herkennen, maar vervangt geen gids van vlees en bloed. Twijfel je ook maar een beetje? Niet eten.
Veelgestelde vragen over grote lisdodde
- Wanneer kun je grote lisdodde plukken?
- Grote lisdodde is in Nederland te plukken in april tot en met juni. Jonge scheuten in het voorjaar; de wortelstok het hele jaar, het zetmeelrijkst in de winter. Het weer van dat jaar schuift dat een paar weken op, dus kijk naar de plant en niet naar de kalender.
- Wat kun je van grote lisdodde eten?
- Van grote lisdodde eet je de jonge scheuten en de wortel.
- Hoe herken je grote lisdodde?
- Hoge plant van 100 tot 250 cm met zeer lange, bandvormige, VLAKKE bladeren van 1 tot 2 cm breed, grijsgroen tot blauwgroen. Het blad heeft GEEN verdikte, verhoogde middennerf; gele lis heeft die juist wel. Wrijf een blad kapot en ruik. Lisdodde ruikt nergens naar. Ruik je een zoete, aromatische geur, dan heb je kalmoes. De volledige kenmerken staan hierboven onder Herkennen; de Latijnse naam is Typha latifolia.
- Waarmee kun je grote lisdodde verwarren?
- Grote lisdodde lijkt op gele lis en kalmoes. Voor de bloei staan de lange, zwaardvormige bladeren van lisdodde, de giftige gele lis en de aromatische kalmoes door elkaar in dezelfde natte bermen en slootkanten. Bladbreedte beslist niets, want die overlapt. Wat wel beslist: heeft het blad een verdikte of geplooide middennerf, en ruikt het ergens naar. De tabel hierboven zet de kenmerken naast elkaar; twijfel je, laat hem dan staan.
- Is grote lisdodde giftig?
- Grote lisdodde is eetbaar, maar er zijn voorwaarden. Je oogst in april tot juni, en dan staat er nog geen sigaar. Determineer dan op het blad: vlak, grijsgroen tot blauwgroen, zonder verdikte middennerf, en zonder geur. Zie de tabel hieronder. Het risico zit vooral in de verwarring: grote lisdodde lijkt op gele lis en kalmoes. Zie de tabel hierboven.
- Waar kun je grote lisdodde vinden?