Gele kornoelje
Cornus mas
Opgesteld met AI, nog niet nagekeken
De teksten in deze gids worden door een taalmodel opgesteld en daarna per onderdeel door de redactie nagekeken. Bij deze soort is dat nog niet gebeurd.
Wat nog niet is nagekeken kan fouten bevatten. Leg er een tweede bron naast voordat je iets eet, en loop de dubbelgangers na bij de plant zelf.
Foto: B.navez, CC BY-SA 3.0 (multi-gelicenseerd: ook GFDL 1.2+ en CC BY-SA 2.5/2.0/1.0) via Wikimedia Commons
Foto's van plukkers
Rijpt van eind augustus tot in oktober. Bloeit al in februari-maart met opvallend gele bloempjes, ver voor de bladeren.
De gele kornoelje is een struik of kleine boom die je al in februari herkent aan wolkjes gele bloemen op nog kale takken. In de nazomer draagt hij glanzende, kersrode, langwerpige vruchten die zoetzuur smaken. Alleen volrijpe vruchten zijn lekker; onrijp zijn ze samentrekkend wrang. In Nederland is hij in het wild zeer zeldzaam: bijna alles wat je tegenkomt is aangeplant in parken, tuinen en houtwallen.
Herkennen
- Vruchten eivormig tot langwerpig, 1 tot 2 cm, glanzend kersrood, met een grote harde langwerpige pit. Dit is het kenmerk waar het in de plukmaanden om draait: rood EN langwerpig.
- Blad tegenoverstaand, langwerpig-eirond, 5 tot 8 cm, met een gave rand en kenmerkende gebogen bladnerven die naar de bladtop toe buigen.
- Struik of kleine boom van 2 tot 6 meter, bij oudere exemplaren met donkerbruine, gegroefde schors die gedeeltelijk afbladdert.
- Bloeit al in februari en maart: kleine, kruisvormige gele bloempjes van 4 tot 5 mm in schermpjes op nog kale takken, ver voor het blad. In de bloei zie je hem van veraf staan; markeer de struik dan, want in augustus vind je hem tussen het groen veel lastiger terug.
- Groeit op vochthoudende, kalkrijke grond in struwelen, houtwallen en hellingbossen, maar staat in Nederland vooral aangeplant in parken, tuinen en lanen.
In de buurt te vinden
Op de grote kaart →Openbare plekken van Gele kornoelje, met jouw omgeving in beeld. Tik een pin voor details.
Kaart wordt geladen…
In de openbare ruimte staan 849 bomen van deze soort die we uit een gemeentelijk register kennen. Ze staan als vierkantjes op de kaart.
Regels en respect
- Pluk uit aanplant: de struiken in parken, plantsoenen en tuinen zijn geplant en daar kan een handvol vruchten geen kwaad.
- Laat de struiken in Zuid-Limburg en in de duinen met rust. Daar staat de gele kornoelje als wilde plant, hij is er zeer zeldzaam, en hij staat als gevoelig op de Rode Lijst.
- Laat ruim hangen voor vogels en pluk de struik niet leeg.
- Vraag toestemming bij particuliere tuinen en parken.
- Mijd struiken langs drukke wegen of bespoten randen.
Meer lezen en bronnen
Veelgestelde vragen over gele kornoelje
- Wanneer kun je gele kornoelje plukken?
- Gele kornoelje is in Nederland te plukken in augustus tot en met oktober. Rijpt van eind augustus tot in oktober. Bloeit al in februari-maart met opvallend gele bloempjes, ver voor de bladeren. Het weer van dat jaar schuift dat een paar weken op, dus kijk naar de plant en niet naar de kalender.
- Wat kun je van gele kornoelje eten?
- Van gele kornoelje eet je de vruchten.
- Hoe herken je gele kornoelje?
- Vruchten eivormig tot langwerpig, 1 tot 2 cm, glanzend kersrood, met een grote harde langwerpige pit. Dit is het kenmerk waar het in de plukmaanden om draait: rood EN langwerpig. Blad tegenoverstaand, langwerpig-eirond, 5 tot 8 cm, met een gave rand en kenmerkende gebogen bladnerven die naar de bladtop toe buigen. De volledige kenmerken staan hierboven onder Herkennen; de Latijnse naam is Cornus mas.
- Waarmee kun je gele kornoelje verwarren?
- Gele kornoelje lijkt op rode kornoelje. De naam zet mensen op het verkeerde been. De rode kornoelje heet rood naar zijn takken, die 's winters roodachtig kleuren, niet naar zijn bessen. Die zijn juist blauwzwart en bolrond. Het blad van de twee lijkt sterk op elkaar (tegenoverstaand, gaafrandig, gebogen nerven), dus laat de vrucht beslissen: rood en langwerpig eet je, zwart en bolrond niet. De tabel hierboven zet de kenmerken naast elkaar; twijfel je, laat hem dan staan.
- Is gele kornoelje giftig?
- Gele kornoelje is eetbaar, maar er zijn voorwaarden. Onrijpe (oranje, harde) vruchten zijn erg wrang en kunnen buikklachten geven; eet alleen volrijpe, zachte vruchten. Het risico zit vooral in de verwarring: gele kornoelje lijkt op rode kornoelje. Zie de tabel hierboven.
- Waar kun je gele kornoelje vinden?