Speenkruid
Ficaria verna
Opgesteld met AI, nog niet nagekeken
De teksten in deze gids worden door een taalmodel opgesteld en daarna per onderdeel door de redactie nagekeken. Bij deze soort is dat nog niet gebeurd.
Wat nog niet is nagekeken kan fouten bevatten. Leg er een tweede bron naast voordat je iets eet, en loop de dubbelgangers na bij de plant zelf.
Foto: WeeJeeVee, CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons
ALLEEN de jonge blaadjes heel vroeg in het voorjaar, in februari en maart, VOOR de bloei. Zodra de plant bloeit, niet meer eten.
Speenkruid vormt in het vroege voorjaar glanzende, hartvormige bladtapijten met gele stervormige bloemen in vochtig bos, beekdalen en bermen. De heel jonge blaadjes zijn voor de bloei kort eetbaar, maar let goed op: zodra de plant gaat bloeien maakt hij in het blad protoanemonine en saponine aan en mag je hem niet meer eten. Onder de grond zitten spoelvormige wortelknolletjes, de speentjes waar de plant zijn naam aan dankt.
Herkennen
- Laag plantje van 5 tot 30 cm met glanzende, vlezige, hartvormige tot ronde of hoekige bladeren aan een lange steel. De bladrand is gaaf tot bochtig gekarteld, nooit ingesneden of geveerd.
- Glanzend gele bloemen van 2 tot 3 cm met meestal acht tot twaalf smalle kroonbladen die elkaar niet overlappen (een bron noemt er al vanaf zes), en daaronder drie tot vier bleekgroene kelkbladen.
- Bloeit februari tot april, soms door tot in mei. In mei trekt de plant zich alweer in de grond terug.
- Onder de grond spoelvormig tot knotsvormig verdikte wortelknolletjes: de speentjes.
- Vormt vanaf februari dichte tapijten in vochtig loofbos, beekdalen, bermen en langs heggen. Je plukt in februari en maart, als er nog geen bloem staat: ga dan af op het glanzende, hartvormige blad aan zijn lange steel.
In de buurt te vinden
Op de grote kaart →Openbare plekken van Speenkruid, met jouw omgeving in beeld. Tik een pin voor details.
Kaart wordt geladen…
Regels en respect
- Zeer algemeen in het voorjaar; pluk met mate alleen de jonge blaadjes.
Meer lezen en bronnen
- Wilde planten in Nederland en Belgie: gewoon speenkruid
- Flora van Nederland: gewoon speenkruid
- Wikipedia: gewoon speenkruid
- Wikipedia (Engels): protoanemonine
Deze gids helpt bij herkennen, maar vervangt geen gids van vlees en bloed. Twijfel je ook maar een beetje? Niet eten.
Veelgestelde vragen over speenkruid
- Wanneer kun je speenkruid plukken?
- Speenkruid is in Nederland te plukken in februari en maart. ALLEEN de jonge blaadjes heel vroeg in het voorjaar, in februari en maart, VOOR de bloei. Zodra de plant bloeit, niet meer eten. Het weer van dat jaar schuift dat een paar weken op, dus kijk naar de plant en niet naar de kalender.
- Wat kun je van speenkruid eten?
- Van speenkruid eet je de bladeren.
- Hoe herken je speenkruid?
- Laag plantje van 5 tot 30 cm met glanzende, vlezige, hartvormige tot ronde of hoekige bladeren aan een lange steel. De bladrand is gaaf tot bochtig gekarteld, nooit ingesneden of geveerd. Glanzend gele bloemen van 2 tot 3 cm met meestal acht tot twaalf smalle kroonbladen die elkaar niet overlappen (een bron noemt er al vanaf zes), en daaronder drie tot vier bleekgroene kelkbladen. De volledige kenmerken staan hierboven onder Herkennen; de Latijnse naam is Ficaria verna.
- Waarmee kun je speenkruid verwarren?
- Speenkruid lijkt op gevlekte aronskelk. Je plukt speenkruid in februari en maart, precies wanneer de eerste bladen van gevlekte aronskelk boven de grond komen, in hetzelfde vochtige loofbos. Op dat moment staat er nog geen bloem en zijn er nog geen broedknolletjes: je hebt alleen de bladvorm. Let daarnaast op je eigen soort, want zodra speenkruid gaat bloeien loopt het gehalte giftige stoffen op. De tabel hierboven zet de kenmerken naast elkaar; twijfel je, laat hem dan staan.
- Is speenkruid giftig?
- Speenkruid is eetbaar, maar er zijn voorwaarden. Eet ALLEEN de heel jonge blaadjes VOOR de bloei, en met mate. Vanaf de bloei maakt de plant in het blad protoanemonine en saponine aan; dan is speenkruid niet meer eetbaar. Het risico zit vooral in de verwarring: speenkruid lijkt op gevlekte aronskelk. Zie de tabel hierboven.