Slangenkruid
Echium vulgare
Opgesteld met AI, nog niet nagekeken
De teksten in deze gids worden door een taalmodel opgesteld en daarna per onderdeel door de redactie nagekeken. Bij deze soort is dat nog niet gebeurd.
Wat nog niet is nagekeken kan fouten bevatten. Leg er een tweede bron naast voordat je iets eet, en loop de dubbelgangers na bij de plant zelf.
Foto: Harry Rose from South West Rocks, Australia, CC BY 2.0 via Wikimedia Commons
De helderblauwe bloemen in de zomer; het zijn vooral de bloemen die je gebruikt.
Slangenkruid kleurt droge, zonnige bermen, dijken, duinen en spoortaluds felblauw, en is een magneet voor bijen. De bloemen worden gebruikt als eetbare garnering. Maar wees hier eerlijk streng: slangenkruid is een ruwbladige met pyrrolizidine-alkaloiden, en de Nederlandse Wikipedia schrijft dat je de plant daarom beter helemaal niet eet. Wil je hem toch gebruiken, hou het dan bij een paar bloemen als versiering, en laat het blad staan.
Herkennen
- Rechtopstaande plant van 30 tot 100 cm, dicht kort en stekelig behaard, met daartussen lange haren die op roodbruine knobbeltjes staan. Die knobbeltjes zie je al aan een jong rozet en ze prikken merkbaar.
- Rozetbladen langwerpig tot lancetvormig, tot meer dan 20 cm lang, met stekelige borstelharen en onduidelijke zijnerven. Twee- of meerjarig: het eerste jaar alleen dat rozet.
- Krullende bloeiwijzen met trechtervormige bloemen van 1 tot 2 cm, roze in de knop en daarna licht- tot helderblauw, met vier of vijf meeldraden die ver buiten de bloem uitsteken; de helmdraden blijven rood. Mei tot september.
- Zonnige, warme plaatsen op droge, kalkrijke grond: ruigten, bermen, dijken, duinen, groeven en spoorwegterreinen.
In de buurt te vinden
Op de grote kaart →Openbare plekken van Slangenkruid, met jouw omgeving in beeld. Tik een pin voor details.
Kaart wordt geladen…
Regels en respect
- Op wilde, soms schrale vindplaatsen met mate plukken; het is belangrijk bijenvoer.
Meer lezen en bronnen
- Wilde planten in Nederland en Belgie: slangenkruid
- Wikipedia: slangenkruid
- Wikipedia (Engels): Echium vulgare
- Wilde planten in Nederland en Belgie: vingerhoedskruid
- Wikipedia: vingerhoedskruid
- Pyrrolizidine-alkaloiden in Anchusa (Phytochemistry, Universiteit Leiden)
Deze gids helpt bij herkennen, maar vervangt geen gids van vlees en bloed. Twijfel je ook maar een beetje? Niet eten.
Veelgestelde vragen over slangenkruid
- Wanneer kun je slangenkruid plukken?
- Slangenkruid is in Nederland te plukken in juni tot en met augustus. De helderblauwe bloemen in de zomer; het zijn vooral de bloemen die je gebruikt. Het weer van dat jaar schuift dat een paar weken op, dus kijk naar de plant en niet naar de kalender.
- Wat kun je van slangenkruid eten?
- Van slangenkruid eet je de bloemen en de bladeren.
- Hoe herken je slangenkruid?
- Rechtopstaande plant van 30 tot 100 cm, dicht kort en stekelig behaard, met daartussen lange haren die op roodbruine knobbeltjes staan. Die knobbeltjes zie je al aan een jong rozet en ze prikken merkbaar. Rozetbladen langwerpig tot lancetvormig, tot meer dan 20 cm lang, met stekelige borstelharen en onduidelijke zijnerven. Twee- of meerjarig: het eerste jaar alleen dat rozet. De volledige kenmerken staan hierboven onder Herkennen; de Latijnse naam is Echium vulgare.
- Waarmee kun je slangenkruid verwarren?
- Slangenkruid lijkt op vingerhoedskruid in het rozetstadium. Slangenkruid maakt in het eerste jaar een groot bladrozet, net als vingerhoedskruid, en allebei staan ze op ruige, omgewerkte grond, dijken en spoorwegterrein. In dat stadium bloeit geen van beide, dus de bloemrij hieronder helpt je dan niet. De haren geven de doorslag: slangenkruid prikt, vingerhoedskruid niet. Vingerhoedskruid is dodelijk. De tabel hierboven zet de kenmerken naast elkaar; twijfel je, laat hem dan staan.
- Is slangenkruid giftig?
- Slangenkruid is eetbaar, maar er zijn voorwaarden. Over slangenkruid als voedsel bestaat geen consensus. De Nederlandse Wikipedia schrijft dat de plant pyrrolizidine-alkaloiden bevat en daarom niet gegeten moet worden. Wil je het zekere: laat hem staan en geniet ervan als bijenplant. Het risico zit vooral in de verwarring: slangenkruid lijkt op vingerhoedskruid in het rozetstadium. Zie de tabel hierboven.