Pijlkruid
Sagittaria sagittifolia
Opgesteld met AI, nog niet nagekeken
De teksten in deze gids worden door een taalmodel opgesteld en daarna per onderdeel door de redactie nagekeken. Bij deze soort is dat nog niet gebeurd.
Wat nog niet is nagekeken kan fouten bevatten. Leg er een tweede bron naast voordat je iets eet, en loop de dubbelgangers na bij de plant zelf.
Foto: Giles Watson from Oxfordshire, England, CC BY-SA 2.0 via Wikimedia Commons
De knolletjes vormen zich tegen het najaar; graaf ze in de modder in de late herfst.
Het pijlkruid is een waterplant van sloten en plassen, met pijlvormige bladeren die boven het water uitsteken. Onder de modder vormt hij in het najaar kleine knolletjes die, gekookt, een aardappelachtige snack geven; in Azie een gewaardeerde groente. Het lastige zit in de oogst: die knolletjes liggen diep en op afstand van de plant, in water waar ook gele lis en soms waterscheerling staan. Graaf dus nooit blind.
Herkennen
- DRIE bladvormen aan een en dezelfde plant, en je moet ze alle drie kennen. Onder water lange, lintvormige, bleekgroene bladeren tot 70 cm lang en 1 tot 2 cm breed. Daarboven eironde tot langwerpige drijfbladen. En pas daarna de rechtopstaande, diep PIJLVORMIGE bladeren die boven water uitsteken.
- Bladstelen en stengels zijn DRIEKANTIG in doorsnede. Voel dat na: gele lis heeft een plat, zwaardvormig blad, geen driekantige steel.
- Witte bloemen van 2 tot 2,6 cm met drie kroonbladen, elk met een dieppaarse VLEK aan de voet, in kransen van drie. Zijn de kroonbladen helemaal wit zonder vlek, dan is het breed pijlkruid, een invasieve exoot.
- Onder de modder een korte, dikke, knolachtige wortelstok met dunne uitlopers. Aan het eind daarvan zitten eivormige witte knolletjes van 4 tot 5 cm, vol zetmeel. Ze liggen tot ongeveer 30 cm diep en vaak een eind van de plant vandaan.
In de buurt te vinden
Op de grote kaart →Openbare plekken van Pijlkruid, met jouw omgeving in beeld. Tik een pin voor details.
Kaart wordt geladen…
Regels en respect
- Pijlkruid is in Nederland een algemene soort en staat niet op de Rode Lijst als bedreigd. Oogsten mag dus, maar met mate.
- Je graaft in een waterbodem die vrijwel altijd van iemand anders is: een waterschap, een terreinbeheerder of een particulier. Vraag toestemming, zeker in natuurgebied.
- Verstoor de waterbodem zo min mogelijk, laat het grootste deel van de knollen zitten en maak het gat weer dicht.
Meer lezen en bronnen
Veelgestelde vragen over pijlkruid
- Wanneer kun je pijlkruid plukken?
- Pijlkruid is in Nederland te plukken in september en oktober. De knolletjes vormen zich tegen het najaar; graaf ze in de modder in de late herfst. Het weer van dat jaar schuift dat een paar weken op, dus kijk naar de plant en niet naar de kalender.
- Wat kun je van pijlkruid eten?
- Van pijlkruid eet je de wortel.
- Hoe herken je pijlkruid?
- DRIE bladvormen aan een en dezelfde plant, en je moet ze alle drie kennen. Onder water lange, lintvormige, bleekgroene bladeren tot 70 cm lang en 1 tot 2 cm breed. Daarboven eironde tot langwerpige drijfbladen. En pas daarna de rechtopstaande, diep PIJLVORMIGE bladeren die boven water uitsteken. Bladstelen en stengels zijn DRIEKANTIG in doorsnede. Voel dat na: gele lis heeft een plat, zwaardvormig blad, geen driekantige steel. De volledige kenmerken staan hierboven onder Herkennen; de Latijnse naam is Sagittaria sagittifolia.
- Waarmee kun je pijlkruid verwarren?
- Pijlkruid lijkt op gele lis en waterscheerling bij het graven. Het pijlkruid zelf is boven water goed te herkennen. Het probleem zit in de oogst: de knolletjes liggen op wisselende diepte in de modder van sloten en plassen, aan het eind van dunne uitlopers die wel een meter lang worden, dus op afstand van de plant. Daar staat ook gele lis, in Nederland algemeen, met een wortelstok die wilde-planten.nl zwak giftig noemt, en in het laagveengebied waterscheerling, met een zeer giftige wortelstok. Geen enkele geraadpleegde bron beschrijft een echte verwisseling van pijlkruid met een van beide; deze tabel staat er omdat je blind graaft en omdat de checks die wel beslissen simpel zijn: volg de uitloper vanaf een herkende plant, en snijd elk stuk dat je opgraaft in de lengte door. De tabel hierboven zet de kenmerken naast elkaar; twijfel je, laat hem dan staan.
- Is pijlkruid giftig?
- Pijlkruid is eetbaar, maar er zijn voorwaarden. GRAAF NOOIT BLIND. De knolletjes zitten aan het eind van dunne ondergrondse uitlopers die volgens Flora van Nederland wel een meter lang worden, dus op afstand van de plant en op wisselende diepte in de modder. Volg een uitloper vanaf een plant die je zeker als pijlkruid hebt herkend, en neem geen knol mee waarvan je de verbinding met de plant niet hebt gezien. Het risico zit vooral in de verwarring: pijlkruid lijkt op gele lis en waterscheerling bij het graven. Zie de tabel hierboven.