Knopkruid
Galinsoga parviflora
Opgesteld met AI, nog niet nagekeken
De teksten in deze gids worden door een taalmodel opgesteld en daarna per onderdeel door de redactie nagekeken. Bij deze soort is dat nog niet gebeurd.
Wat nog niet is nagekeken kan fouten bevatten. Leg er een tweede bron naast voordat je iets eet, en loop de dubbelgangers na bij de plant zelf.
Foto: Cyan Fox, CC0 via Wikimedia Commons
De hele groeiperiode te plukken; jonge toppen zijn het malst.
Knopkruid is een onopvallend eenjarig onkruid van moestuinen, akkers en straatvoegen, oorspronkelijk uit Zuid- en Midden-Amerika. Daar is het onder de naam guascas juist een gewaardeerd keukenkruid. De malse bovengrondse delen zijn mild eetbaar, rauw of gekookt. Let wel op waar je grijpt: in hetzelfde tuinbed staat zwarte nachtschade, die giftig is.
Herkennen
- Bladeren KRUISGEWIJS TEGENOVERSTAAND, twee per knoop: eirond met een spitse punt en fijne tandjes, lichtgroen. Dit is het beslissende kenmerk, want zwarte nachtschade heeft verspreid staand blad.
- Piepkleine bloemhoofdjes van 3 tot 5 mm: een geel hart van buisbloemen met daaromheen meestal vijf minuscule witte lintbloempjes met drie tandjes. Soms ontbreken de lintbloempjes.
- Laag, vertakt plantje van 20 tot 60 cm met een enigszins glanzende stengel met verspreide, AANLIGGENDE haartjes.
- Bloeit van juni tot in november.
- Groeit als onkruid op zonnige, open, voedselrijke grond: moestuinen, akkers, omgewerkte grond, tussen straatstenen en tegen muren.
- Harig knopkruid is de tweede soort die je hier tegenkomt en is op dezelfde manier eetbaar; die heeft dichte, AFSTAANDE haren in plaats van aanliggende.
In de buurt te vinden
Op de grote kaart →Openbare plekken van Knopkruid, met jouw omgeving in beeld. Tik een pin voor details.
Kaart wordt geladen…
Regels en respect
- Algemeen tuinonkruid; je doet een moestuinier meestal een plezier. Kijk wel eerst welk plantje je beetpakt.
Meer lezen en bronnen
- Wilde planten in Nederland en Belgie: kaal knopkruid
- Wilde planten in Nederland en Belgie: zwarte nachtschade
- NVIC (UMC Utrecht) over zwarte nachtschade in sperziebonen
- Eten uit de Natuur: harig knopkruid en zwarte nachtschade
- Verspreidingsatlas FLORON: Galinsoga parviflora
- Wikipedia: kaal knopkruid
Deze gids helpt bij herkennen, maar vervangt geen gids van vlees en bloed. Twijfel je ook maar een beetje? Niet eten.
Veelgestelde vragen over knopkruid
- Wanneer kun je knopkruid plukken?
- Knopkruid is in Nederland te plukken in mei tot en met september. De hele groeiperiode te plukken; jonge toppen zijn het malst. Het weer van dat jaar schuift dat een paar weken op, dus kijk naar de plant en niet naar de kalender.
- Wat kun je van knopkruid eten?
- Van knopkruid eet je de bladeren.
- Hoe herken je knopkruid?
- Bladeren KRUISGEWIJS TEGENOVERSTAAND, twee per knoop: eirond met een spitse punt en fijne tandjes, lichtgroen. Dit is het beslissende kenmerk, want zwarte nachtschade heeft verspreid staand blad. Piepkleine bloemhoofdjes van 3 tot 5 mm: een geel hart van buisbloemen met daaromheen meestal vijf minuscule witte lintbloempjes met drie tandjes. Soms ontbreken de lintbloempjes. De volledige kenmerken staan hierboven onder Herkennen; de Latijnse naam is Galinsoga parviflora.
- Waarmee kun je knopkruid verwarren?
- Knopkruid lijkt op zwarte nachtschade. Knopkruid en zwarte nachtschade zijn allebei algemene eenjarigen van moestuinen, akkers en omgewerkte grond, ze zijn even hoog, ze bloeien in dezelfde maanden en ze hebben allebei eironde, getande bladeren en witte bloemen. Wie een hand vol malse toppen uit een tuinbed grist, kan ze door elkaar halen. Twee kenmerken maken het onderscheid meteen hard: de bladstand en de grootte van de bloem. De tabel hierboven zet de kenmerken naast elkaar; twijfel je, laat hem dan staan.
- Is knopkruid giftig?
- Knopkruid is eetbaar, maar er zijn voorwaarden. Kijk voor elke greep naar de BLADSTAND. Knopkruid heeft twee bladeren tegenover elkaar per knoop; zwarte nachtschade, die in hetzelfde tuinbed en in dezelfde maanden staat, heeft er een per knoop en die bladrand is gaaf in plaats van getand. Grijp nooit blind een hand vol groen uit een bed. Het risico zit vooral in de verwarring: knopkruid lijkt op zwarte nachtschade. Zie de tabel hierboven.