Herderstasje
Capsella bursa-pastoris
Opgesteld met AI, nog niet nagekeken
De teksten in deze gids worden door een taalmodel opgesteld en daarna per onderdeel door de redactie nagekeken. Bij deze soort is dat nog niet gebeurd.
Wat nog niet is nagekeken kan fouten bevatten. Leg er een tweede bron naast voordat je iets eet, en loop de dubbelgangers na bij de plant zelf.
Foto: AnRo0002, CC0 via Wikimedia Commons
Bloeit maart-september en is in zacht weer vrijwel het hele jaar te vinden; jong rozetblad is het lekkerst.
Herderstasje is een taai, algemeen onkruidje dat je bijna het hele jaar tegenkomt op akkers, in tuinen, in bermen en tussen de tegels. De platte, driehoekig-hartvormige zaadhauwtjes lijken op de tasjes die herders vroeger droegen, en dat is meteen het enige kenmerk waarmee je hem echt vastpint. Jong rozetblad en de peperige hauwtjes zijn prima eetbaar.
Herkennen
- Wortelrozet van omgekeerd eirond-lancetvormige blaadjes met diepe vederdelingen, plat tegen de grond. Dit is het deel dat je plukt, en juist dit deel lijkt op veel andere rozetten.
- Platte, omgekeerd driehoekig-hartvormige hauwtjes van 3,5 tot 9 mm aan lange steeltjes langs de stengel. Ze zijn ongeveer even lang als breed. Dit is het enige kenmerk dat de soort echt vastlegt.
- Stengelbladen zijn smaller dan het rozetblad en hebben een pijlvormige voet die de stengel omvat.
- Kleine witte bloempjes met vier kroonbladen van 1,5 tot 3 mm in een losse tros. De tros groeit door terwijl de onderste hauwtjes al rijp zijn, dus meestal zie je bloem en vrucht tegelijk.
- Bloeit van maart tot en met december en in zachte winters bijna het hele jaar. Er staat dus vrijwel altijd wel een plant met tasjes in de buurt van een rozet.
- Groeit op open, zonnige, voedselrijke grond: akkers, tuinen, bermen, ruderale plekken en tussen stoeptegels.
In de buurt te vinden
Op de grote kaart →Openbare plekken van Herderstasje, met jouw omgeving in beeld. Tik een pin voor details.
Kaart wordt geladen…
Regels en respect
- Algemeen en snelgroeiend; pluk gerust met mate op schone grond.
Meer lezen en bronnen
- Wilde planten in Nederland en Belgie: herderstasje
- Wildpluk wiki: herderstasje
- Kostbare Natur: Hirtentaeschel
- Flora van Nederland: klein kruiskruid
Deze gids helpt bij herkennen, maar vervangt geen gids van vlees en bloed. Twijfel je ook maar een beetje? Niet eten.
Veelgestelde vragen over herderstasje
- Wanneer kun je herderstasje plukken?
- Herderstasje is in Nederland te plukken in maart tot en met september. Bloeit maart-september en is in zacht weer vrijwel het hele jaar te vinden; jong rozetblad is het lekkerst. Het weer van dat jaar schuift dat een paar weken op, dus kijk naar de plant en niet naar de kalender.
- Wat kun je van herderstasje eten?
- Van herderstasje eet je de bladeren, de jonge scheuten en de noten of zaden.
- Hoe herken je herderstasje?
- Wortelrozet van omgekeerd eirond-lancetvormige blaadjes met diepe vederdelingen, plat tegen de grond. Dit is het deel dat je plukt, en juist dit deel lijkt op veel andere rozetten. Platte, omgekeerd driehoekig-hartvormige hauwtjes van 3,5 tot 9 mm aan lange steeltjes langs de stengel. Ze zijn ongeveer even lang als breed. Dit is het enige kenmerk dat de soort echt vastlegt. De volledige kenmerken staan hierboven onder Herkennen; de Latijnse naam is Capsella bursa-pastoris.
- Is herderstasje giftig?
- Herderstasje is eetbaar, maar er zijn voorwaarden. Pluk nooit een kale rozet. Pluk alleen waar je op dezelfde plek de driehoekige tasjes of de witte kruisbloempjes ziet. Op precies dezelfde omgewerkte grond staat klein kruiskruid, dat geen kruisbloemige is maar pyrrolizidine-alkaloiden bevat; die beschadigen de lever en de schade stapelt op. Houd je aan wat er onder Let op staat.
- Waar kun je herderstasje vinden?
- Op de kaart van Pluknet staan de plekken die plukkers hebben gedeeld. Wat er bij jou in de buurt staat zie je door de kaart op je eigen omgeving te openen.
- Wat kun je maken van herderstasje?
- Jong blad rauw door salade of gesmoord in soep - koolachtig en licht peperig. Hauwtjes als peperige kruiderij; gedroogd zaad te malen. In de Wildplukkeuken staan de recepten met de hoeveelheden erbij.