Grove den
Pinus sylvestris
Opgesteld met AI, nog niet nagekeken
De teksten in deze gids worden door een taalmodel opgesteld en daarna per onderdeel door de redactie nagekeken. Bij deze soort is dat nog niet gebeurd.
Wat nog niet is nagekeken kan fouten bevatten. Leg er een tweede bron naast voordat je iets eet, en loop de dubbelgangers na bij de plant zelf.
Foto: George Chernilevsky, CC BY 4.0 via Wikimedia Commons
Foto's van plukkers
De lichtgroene meischeuten (kaarsjes) pluk je in mei; de naalden voor thee zijn het hele jaar bruikbaar.
De grove den is onze meest algemene naaldboom, met naalden in bundeltjes van twee en oranjebruine schilferende bast hoog in de boom. De jonge, lichtgroene meischeuten en de naalden geven een frisse, harsig-citrusachtige smaak. Let goed op: verwar geen enkele naaldboom met de giftige taxus, en ga daarbij op de naald af, niet op vruchten.
Herkennen
- Naalden staan in bundeltjes van TWEE op een kort lot, 3 tot 7 cm lang, recht, stijf en wat gedraaid. Van boven donkergroen, van onderen grijsgroen.
- Elke naald is HALFROND: de twee naalden van een bundel liggen met hun platte kant tegen elkaar en vormen samen een rondje. Een taxusnaald staat altijd los, nooit in een bundeltje.
- Hogerop in de boom een opvallend oranjebruine, schilferende bast; onderaan de stam is die donkerbruin en ruw geplaat.
- Gesteelde, hangende, houtige kegels tot ongeveer 7 cm, twee aan twee of in kleine groepjes op kromme steeltjes.
- Harsgeur als je een naald of scheut breekt.
- In het voorjaar lichtgroene, zachte nieuwe scheuten, de kaarsjes. Dat is wat je in mei oogst.
Van oudsher gebruikt
- De naaldthee is van oudsher een vitamine-C-rijke winterthee.
Geen medisch advies. Wat hier staat is hoe mensen deze plant vroeger gebruikten. Dat het al lang zo gaat, betekent niet dat het werkt: het is nooit als medicijn onderzocht. Heb je klachten of gebruik je medicijnen? Overleg dan met je huisarts of apotheek.
In de buurt te vinden
Op de grote kaart →Openbare plekken van Grove den, met jouw omgeving in beeld. Tik een pin voor details.
Kaart wordt geladen…
Regels en respect
- Zeer algemeen; pluk met mate en oogst scheuten spaarzaam per boom, zodat hij netjes doorgroeit.
Meer lezen en bronnen
- Wilde planten in Nederland en Belgie: grove den
- Wikipedia: grove den
- Wikipedia (Engels): Taxus baccata
- RxList: veiligheid van den (Pinus sylvestris)
Deze gids helpt bij herkennen, maar vervangt geen gids van vlees en bloed. Twijfel je ook maar een beetje? Niet eten.
Veelgestelde vragen over grove den
- Wanneer kun je grove den plukken?
- Grove den is in Nederland te plukken in april tot en met juni. De lichtgroene meischeuten (kaarsjes) pluk je in mei; de naalden voor thee zijn het hele jaar bruikbaar. Het weer van dat jaar schuift dat een paar weken op, dus kijk naar de plant en niet naar de kalender.
- Wat kun je van grove den eten?
- Van grove den eet je de bladeren en de jonge scheuten.
- Hoe herken je grove den?
- Naalden staan in bundeltjes van TWEE op een kort lot, 3 tot 7 cm lang, recht, stijf en wat gedraaid. Van boven donkergroen, van onderen grijsgroen. Elke naald is HALFROND: de twee naalden van een bundel liggen met hun platte kant tegen elkaar en vormen samen een rondje. Een taxusnaald staat altijd los, nooit in een bundeltje. De volledige kenmerken staan hierboven onder Herkennen; de Latijnse naam is Pinus sylvestris.
- Waarmee kun je grove den verwarren?
- Grove den lijkt op taxus (venijnboom). Taxus is de enige naaldboom hier die je echt kan doden. Hij staat als haag in tuinen, op begraafplaatsen en in duinbos, dus je komt hem tegen waar je ook dennenscheuten zoekt. Je oogst in april en mei, en dan hangen er aan de taxus nog geen rode zaadmantels: de vruchtenrij helpt je op dat moment niet. Kijk eerst hoe de naalden op de twijg staan, pas daarna aan wat je ruikt. De tabel hierboven zet de kenmerken naast elkaar; twijfel je, laat hem dan staan.
- Is grove den giftig?
- Grove den is eetbaar, maar er zijn voorwaarden. VERWAR GEEN naaldboom met de giftige TAXUS (venijnboom). Ga op de naaldstand af: grove den heeft altijd bundeltjes van twee op een kort lot, taxus heeft losse, platte, buigzame naalden in twee rijen langs de twijg die niet prikken en geen harsgeur hebben. Het risico zit vooral in de verwarring: grove den lijkt op taxus (venijnboom). Zie de tabel hierboven.