Gewone berenklauw
Heracleum sphondylium
Opgesteld met AI, nog niet nagekeken
De teksten in deze gids worden door een taalmodel opgesteld en daarna per onderdeel door de redactie nagekeken. Bij deze soort is dat nog niet gebeurd.
Wat nog niet is nagekeken kan fouten bevatten. Leg er een tweede bron naast voordat je iets eet, en loop de dubbelgangers na bij de plant zelf.
Foto: Nicolas Weghaupt (Wikimedia-gebruiker Henderl), CC0 1.0 (Public Domain Dedication) via Wikimedia Commons
Foto's van plukkers
Jonge scheuten en opgerolde bladstelen in april–mei, bloemknoppen in mei–juni, en aromatische zaden in augustus–september, elk stadium heeft een eigen gebruik.
Gewone berenklauw is een geliefde maar veeleisende wildgroente. De jonge scheuten smaken verrassend zoet-aromatisch, naar komkommer, kokos en mandarijn, en de zaden zijn een specerij. Maar het sap is fototoxisch en de plant hoort in een familie met dodelijk giftige dubbelgangers. Alleen voor wie zeker herkent en voorzichtig oogst.
Herkennen
- Fors, 0,9 tot 1,5 m en soms tot 2 m, met een groene, borstelig behaarde, kantige, gegroefde en HOLLE stengel van 0,5 tot 2 cm dik, zonder rode vlekken.
- Groot, ruw, grof geveerd tot gelobd blad met brede, getande slippen; de onderste bladen 20 tot 50 cm. Niet fijn en peterselieachtig.
- De bovenste bladen hebben een sterk opgezwollen bladsteel die de stengel omvat. Dat kenmerk is ook al aan een jonge plant te zien.
- Grote, platte, witte of zelden roze schermen tot 20 cm breed met vijftien tot vijfenveertig stralen, mei tot november.
- De jonge scheuten die je oogst komen VOOR de bloei. Dan is er nog geen scherm en is de plant nog laag: ga dan op de behaarde holle stengel, het grove blad en de opgezwollen bladsteel af.
- Behaard en kruidig van geur, geen kale paarsgevlekte stengel en geen muizengeur.
In de buurt te vinden
Op de grote kaart →Openbare plekken van Gewone berenklauw, met jouw omgeving in beeld. Tik een pin voor details.
Kaart wordt geladen…
Regels en respect
- Oogst alleen de jonge scheuten/stelen en laat de plant verder staan; ze zijn belangrijk voor insecten.
- Draag handschoenen en gooi plantenresten niet op de composthoop waar kinderen of huisdieren komen.
- Bij de minste twijfel over de herkenning: niet plukken.
Meer lezen en bronnen
Veelgestelde vragen over gewone berenklauw
- Wanneer kun je gewone berenklauw plukken?
- Gewone berenklauw is in Nederland te plukken in april tot en met september. Jonge scheuten en opgerolde bladstelen in april–mei, bloemknoppen in mei–juni, en aromatische zaden in augustus–september, elk stadium heeft een eigen gebruik. Het weer van dat jaar schuift dat een paar weken op, dus kijk naar de plant en niet naar de kalender.
- Wat kun je van gewone berenklauw eten?
- Van gewone berenklauw eet je de jonge scheuten, de bloemen en de noten of zaden.
- Hoe herken je gewone berenklauw?
- Fors, 0,9 tot 1,5 m en soms tot 2 m, met een groene, borstelig behaarde, kantige, gegroefde en HOLLE stengel van 0,5 tot 2 cm dik, zonder rode vlekken. Groot, ruw, grof geveerd tot gelobd blad met brede, getande slippen; de onderste bladen 20 tot 50 cm. Niet fijn en peterselieachtig. De volledige kenmerken staan hierboven onder Herkennen; de Latijnse naam is Heracleum sphondylium.
- Waarmee kun je gewone berenklauw verwarren?
- Gewone berenklauw lijkt op gevlekte scheerling, waterscheerling en reuzenberenklauw. Gewone berenklauw hoort bij de schermbloemen, waaronder enkele van de giftigste planten van Nederland. Controleer stengel, blad, geur, wortel en standplaats. Twijfel je over een van die kenmerken, laat de plant dan staan. Je oogst jonge scheuten voor de bloei, dus het scherm en de hoogte helpen je op dat moment nog niet. De tabel hierboven zet de kenmerken naast elkaar; twijfel je, laat hem dan staan.
- Is gewone berenklauw giftig?
- Gewone berenklauw is eetbaar, maar er zijn voorwaarden. Het sap bevat furocumarinen: op de huid geeft dat in combinatie met zonlicht ernstige brandblaren (fytofotodermatitis). De verkleuring achteraf kan maanden tot jaren zichtbaar blijven. Het risico zit vooral in de verwarring: gewone berenklauw lijkt op gevlekte scheerling, waterscheerling en reuzenberenklauw. Zie de tabel hierboven.