Aardaker
Lathyrus tuberosus
Opgesteld met AI, nog niet nagekeken
De teksten in deze gids worden door een taalmodel opgesteld en daarna per onderdeel door de redactie nagekeken. Bij deze soort is dat nog niet gebeurd.
Wat nog niet is nagekeken kan fouten bevatten. Leg er een tweede bron naast voordat je iets eet, en loop de dubbelgangers na bij de plant zelf.
Foto: Robert Flogaus-Faust, CC BY 4.0 via Wikimedia Commons
De knolletjes graaf je in het najaar of vroege voorjaar, als de plant zijn reserve ondergronds heeft opgeslagen.
De aardaker is een sierlijke lathyrus met geurige roze tot helderrode erwtenbloemen op akkerranden, dijken en spoorbermen. Onder de grond zitten kleine knolletjes met een verrassend zoete, kastanjeachtige smaak, tot in de negentiende eeuw nog een echt landbouwgewas in Zeeland en Zuid-Holland. Belangrijk: je graaft in het najaar of vroege voorjaar, als de plant niet meer te zien is. Zoek de plek dus in de bloei.
Herkennen
- Blad met precies EEN paar ovale tot langwerpige deelblaadjes van 1,5 tot 4,5 cm, met daarboven een rank die vertakt of onvertakt kan zijn. Dat ene paar plus de rank is het determinatiekenmerk.
- Liggende, opstijgende of klimmende stengels van 30 tot 90 cm, die met de ranken houvast zoeken in het gras of gewas.
- Geurige, helderrode tot roze erwtenbloemen van ongeveer 2 cm, twee tot zeven bij elkaar in een tros, in juni tot augustus. Dit is het moment om de plek te vinden.
- Onder de grond ondergrondse uitlopers met knolletjes van 1 tot 1,5 cm breed op de vertakkingspunten, ongeveer zo groot als een hazelnoot. Een jonge plant heeft er nog geen: die vormen zich pas na drie tot vier jaar.
- Groeit op zonnige, kalkhoudende grond: akkerranden, spoorbermen, bosranden, braakland, rivierdijken en duinvalleien.
In de buurt te vinden
Op de grote kaart →Openbare plekken van Aardaker, met jouw omgeving in beeld. Tik een pin voor details.
Kaart wordt geladen…
Regels en respect
- Aardaker is landelijk vrij zeldzaam. Alleen in het rivierengebied en in Zeeland is hij vrij algemeen; in de duinen en Zuid-Limburg vrij zeldzaam en elders zeer zeldzaam. Hij was tot 1 januari 2017 wettelijk beschermd en geldt als typische soort voor Natura 2000.
- Graaf alleen waar hij vrij algemeen is, en dan met mate: laat ruim genoeg knolletjes achter zodat de plek zich herstelt.
- Maak het gat weer dicht en laat de plant zelf staan.
Meer lezen en bronnen
Veelgestelde vragen over aardaker
- Wanneer kun je aardaker plukken?
- Aardaker is in Nederland te plukken in maart, oktober en november. De knolletjes graaf je in het najaar of vroege voorjaar, als de plant zijn reserve ondergronds heeft opgeslagen. Het weer van dat jaar schuift dat een paar weken op, dus kijk naar de plant en niet naar de kalender.
- Wat kun je van aardaker eten?
- Van aardaker eet je de wortel.
- Hoe herken je aardaker?
- Blad met precies EEN paar ovale tot langwerpige deelblaadjes van 1,5 tot 4,5 cm, met daarboven een rank die vertakt of onvertakt kan zijn. Dat ene paar plus de rank is het determinatiekenmerk. Liggende, opstijgende of klimmende stengels van 30 tot 90 cm, die met de ranken houvast zoeken in het gras of gewas. De volledige kenmerken staan hierboven onder Herkennen; de Latijnse naam is Lathyrus tuberosus.
- Is aardaker giftig?
- Aardaker is eetbaar, maar er zijn voorwaarden. Graaf nooit blind. Vind en markeer de plant in de bloei, in juni tot augustus, en graaf pas in het najaar of vroege voorjaar op die gemarkeerde plek. Zonder die stap heb je geen enkele controle op wat je opgraaft. Houd je aan wat er onder Let op staat.
- Waar kun je aardaker vinden?
- Op de kaart van Pluknet staan de plekken die plukkers hebben gedeeld. Wat er bij jou in de buurt staat zie je door de kaart op je eigen omgeving te openen.
- Wat kun je maken van aardaker?
- Knolletjes wassen en koken of poffen; zoet en kastanjeachtig. Als vervanger van aardappel of kastanje in een gerecht. In de Wildplukkeuken staan de recepten met de hoeveelheden erbij.
- Mag je aardaker plukken?