Fruit
Vlierbes
Sambucus nigra
J
F
M
A
M
J
J
A
S
O
N
D
Bloesem mei–juli, rijpe zwarte bessen september–oktober.
De zwarte vlier levert twee oogsten: geurige bloesem in de vroege zomer en trossen glanzend zwarte bessen in het najaar. Let op: rauw zijn de bessen en alle groene delen licht giftig — koken maakt ze veilig en lekker. Denk aan siroop, gelei en jam.
Herkennen
- Struik of kleine boom tot ongeveer 7 m met tegenoverstaande, oneven geveerde bladeren (5–7 getande deelblaadjes).
- Platte, crèmewitte, sterk geurende bloemschermen in mei–juli.
- In het najaar trossen glanzend zwart-paarse bessen die aan roodachtige steeltjes naar BENEDEN hangen.
- Houtige stengels met kurkachtige, wat wratige schors.
Wat je kunt eten
- Alleen de gekookte, rijpe (zwarte) bessen.
- De bloesem, rauw of verhit.
In de keuken
- Bessen altijd verhitten: sap, siroop, gelei of jam; rist ze van de steeltjes en gooi groene bessen weg.
- Bloesem voor limonade of siroop, of gefrituurd als beignet.
- Nooit rauw eten en geen groene delen gebruiken.
Belangrijk
- Rauwe bessen, onrijpe (groene) bessen en alle groene delen (blad, stengel, schors) zijn giftig door blauwzuurglycosiden (onder meer sambunigrine): misselijkheid, braken, diarree. Door goed verhitten wordt dit onschadelijk.
- Verwar de vlierbes niet met kruidvlier (Sambucus ebulus): die heeft groene, niet-houtige, gegroefde stengels en bessen die RECHTOP staan — en is giftig. De gewone vlier is houtig en de bessen hangen naar beneden.
- Eet nooit rauwe bessen 'om te proeven'; ook een handje kan al klachten geven.
Regels en respect
- Laat ruim voldoende trossen hangen voor de vogels; pluk maar een deel per struik.
- Knip netjes en beschadig de struik niet.
Meer lezen
Deze gids helpt bij herkennen, maar vervangt geen gids van vlees en bloed. Twijfel je ook maar een beetje? Niet eten.