Pluknet
Fruit

Lijsterbes

Sorbus aucuparia

Oranjerode trossen vanaf augustus; ze smaken milder na de eerste nachtvorst.

De wilde lijsterbes is een algemene boom van bossen, bermen en tuinen, met veervormig samengestelde bladeren en opvallende trossen oranjerode besjes. De rauwe bessen bevatten parasorbinezuur en kunnen buikklachten geven; je moet ze verhitten (koken) of eerst invriezen voor je ze verwerkt.

Herkennen

  • Kleine tot middelgrote boom; blad geveerd, met 9-19 langwerpige, gezaagde deelblaadjes.
  • Bloeit mei-juni met platte, romig-witte bloemschermen.
  • Vruchten in dichte, hangende trossen, bolrond, ongeveer 8-10 mm, oranje- tot koraalrood.
  • Bast glad en grijzig, met lichte lenticellen (streepjes).

Wat je kunt eten

  • Rijpe bessen, maar alleen na verhitten/koken

In de keuken

  • Niet rauw in hoeveelheid eten. Kook de bessen tot gelei of jam; verhitten zet het prikkelende parasorbinezuur om in onschadelijk sorbinezuur.
  • Een nacht invriezen (of oogsten na de eerste vorst) breekt bitterheid en scherpte af; kook ze daarna alsnog.
  • Klassiek als bitterzoete gelei bij wild en kaas, of verwerkt tot likeur.

Belangrijk

  • Rauwe bessen bevatten parasorbinezuur; grote hoeveelheden rauw kunnen misselijkheid, braken en diarree geven. Altijd verhitten voor gebruik.
  • Koken (of invriezen en daarna koken) maakt ze veilig; nooit rauw als snack in bulk eten.
  • De oranjerode trossen boven geveerd blad zijn kenmerkend; laat bessen van sierheesters die je niet kent staan.

Regels en respect

  • Zeer algemeen, maar laat toch ruim hangen: lijsterbessen zijn belangrijk wintervoedsel voor lijsters en andere vogels.
  • Pluk niet langs drukke wegen; bladeren en bessen vangen uitlaatgassen en spuitmiddelen.
  • Vraag toestemming bij aangeplante bomen in tuinen of parken.

Meer lezen

Deze gids helpt bij herkennen, maar vervangt geen gids van vlees en bloed. Twijfel je ook maar een beetje? Niet eten.